ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԻՐՈՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐ ԻՐԱՆԱՀԱՅ ԹԵՄԵՐԻ Ս. ԷՋՄԻԱԾՆԻՑ ԱՆՋԱՏՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

yes zarmanumem es kaykeji patetikutyan vra, inchkan karelie zbaxvel zroartutyamb, kandel korcanel ev tex@ vochinch chsarkel, inchkan kareli kusakcakan nex aknocov grel hodvacner ev zut kaxakakan dividentner shahelu hamar evs mek angam paraktel hay ekexeccin. parzicel parza vor hexinak@ hstak dirkoroshum uni Dashnakcutyan nkatmamb ev chi xnayum voch mi mijoc varkabekelu ksakcutyan@` chi xnayum tekuz EKEXECIN, ekexeci vor hayeris hamar inchkan el vor lini 2 tevov ayn mekne ir havatkov ir kanonakargov ir araroxakargov.
isk ov asec vor ete Iranum ejmiacin@ lini aveli lav vichakum klinenk, isk ov asec vor ayd depkum da chi @nkni voreve ayl kusakcutyan hovanu tak/ yes dememe en mtkin vor antilias@ kusakcakanacvace/ asenk henc es terti hovanavoroxneri` tudeneri/ chnayac da ele absurd vorovhetev tudener@ ateisten/ aha evs mek patchar ayspisi hakaekexecakan hodvac grelu.
Amote. ushki ekek...

Աղէտաբեր Inchu aghetaber? Mer hamaynki kyankum inch aghet e patahel Kilikyai katoghikosutyane antsneluts heto? Mer hamaynke kortsanvel e? yekeghetsinere kandvel en? Dprotsnere pakvel en u hay ashakernere chen karogh el haykakan dprotsum sovorel? Inchn e aghet? Ayn vor mer teme ka, u aveli e bargavajel u bargavajum e I hejukes aylots da aghet ek hamarum…

Inch veraberum e pataragin duk yete ushadir kartak pataragi hishatakumneri arajin bajnum hishatakvum e nerkais amenayn hayots katoghikose, inche vkayum e vor menk S. Ejmiatsnits anjatvats chenk mez hamar mer srbutyun srbotse Ejmiatsin e.

Hetakrkrakan e, duk dzer lureri mets mase kaghum ek Alik oratertits u inchpes chek nkatel vor lsaranain pahere vor vaghuts kar, verasksvum e, kam vor kiraknoryaneri yv kroni usutsichnere verapatrastvum en, kam ayn vor seminarner en kazmakerpvum hatkapes yritasard serundi hokevor yv azgain gitaktsutyune zargatsnelu yv krtutelu hamar, ayn vor yeritasardneri tarva aritov girker en hratarakvum yeritasardneri hamar, yv enthanrapes grker en verahratarakvum mez hamar vorpesi kartank yv zargatsnenk mer hokevor inchu che nayv azgain, mshakutain giteliknere, yekeghitsinerum gortsum en kiraknorya dprotsner, mich der hents Hayastanum vaghuts pakvel en kiraknoryanere. Yv aynpisi vdangavor aghandner kan Hayastanum vor voch miayn vtangavor en yekeghetsu hamar ayl nayv petutyan hamar, minch der Hayastani khorhrtarane kheghji azatutun e hastatum u aghandavorakannerin orinakanatsnum, isk yekeghetsin inch e anum?!
Nayv dzer khoskerits parz e vor vaghuts dprotsum dasavandvogh grkeits teghekutyn chunek.

Isk ays amenits heto duk dzer achkere pakum ek irakanutyan vra yv asum ek ardyok ka kazmakerpvats lsaranain paher, yete duk chek masnaktsum ayd lsaranain paherin da der past che ayd lsaraneri chgoyutyan, kam asum ek inchov e zbaghvats yekeghetsakan khorhurde? Yete duk dzer zavakneri hokevor krtutyamb hetakrkrvats chek yv nrants kiraknoryaner chek ugharkum , da el past che vor yekeghetsakan khorhurde angorst nstats e isk kiraknoryanern el inknaglukh en ashkhatum, enthakarake yv usutsichnern en verapatrastvum yv yekeghetskan khorhurdi hovanavurutyamb gortsum en kiraknoryanere. Yv dzez tvum e ays amenits heto Mer hokevor ishkhanutyune (Srpazan haire yv kahananere) pet ke stipoghabar martkants yekeghetsi kash tan, kam drne dur engats aghandavorakannei nman karozen vorpesi martik tsankanan zargatsnel irents kronabaroyakan giteliknere! Ovker pntrel en gtel en yv ov tsnkatsel e arten isk masnaktsum e mer hamaynki aktiv kyankin, yv vstahabar khrovutyun sermanoghnere irakanutune kotskel portselov hagoghutun chen unena.

Isk inch veraberum e Ejmiatsni mayr atorits anjatumin. Mi pah mtatsenk te menk miatsats eink Ejmiatsnin, yv ver hishenk sovetakan Hayastane u ayd jamanakashrjanum mer Mayr Atori vijake, nunisk Katoghikose vorpes geraguyn hokevor uje amboghj hayutyan, I vijaki cher inknuruyn voroshumner kayatsnelu, sovetakan karkere mer Yekeghitsinere veratsum ein akhori, pahesti, kam el kandum ein u Amenayn hauots kstoghikose vochinch anel cher karogh ays AGHETI dimats. Isk yerp voroshvum er yv sovetakan ishkhanutyune hamadzaynvum er vor Amenayn Hayots Katoghikose aytseli ir ishkhanutyan tak gtnvogh temere , artasahmanum, yete hankarts sovetakan ishkhanutyne het ein kangnum irents voroshumits, Vehapare stipvats arten isk janaparhi kesits veradarnum er , isk ays paymanerum yerb Vehapare Hayastani taratskum gtnvogh temeri, yekeghetsineri, nuyn isk dpranotsi vra liarjek ishkhanutyun chuner, apa inchpes piti lutsver miys temei hartsere yete nrank urish petutyan taratskum en, patkeratsnum ek, mer 3 temern el karogh ein nouyn jakatagrin arjananal inch vor aysor Hayastani patmakan yekeghetsinere, kisaver kisakand vijakum, parz apatsuytse Rusahayutyan temn e vori yekeghetsinere kandvel en sovetakan shrjanum.,yv yete patmutyunits hishum ek yerp e kandvel sovetakan karkere yv minch ores Russahayutyan aydkan mets hamaynke bavararvum e entamene ` 1 gortsogh haykakan yekeghetsiov, u miayn ays verjin tarinerin e nore karutsvum, Ays amenits heto asek khntrem Srpazan hor asatse ` Kilikyai katoghikosutyan aratse mer temum hamazor e hrashki, te inke hrashken e.,ayn vor mer yekeghetsinere kangun en, nor yekeghetsinere en karutsvel yeghatsi koghkin, nor dprotsner en batsvel, nuin isk mer yekeghetsinere hamashkharain mshakutain jarangutyan mas en kazmum, ardyok ays ameni mej Kilikyai katoghikosutyan yv Vehapari dere chek karoghanum tesnel!!

SHAD HEDAKRKIR HODVATS E.
SHNORHAKALOOTYUN DZEZANITS OO HOOYS AMSATERTITS

uraxem vor ays kaykejum verjapes handipeci tramabanox ev xelaci mtki idems Lusini. uzumem asel vor Ejmiadzni katoxikosutyan@ petk chi shat canrabernel spyurki hjogseov vorovhetev ka Hayastani hanrapetutyun@ ur ekexecin uni ahreli gorc, gyuxeri mec mas@ ekexeciner chkan, erevanum ka 13/ tiv@ hstak chem hishyum bayc hamarya ayskan/ ekexeci aynkan vorkan Nor Juxayi hamaynkum. ekek @nduunenk vor Edmiazin@ shaaaaaaaaat gorc uni anelu....

mi hedakerkir harts!!!!!!!!!!!!!!
1-arten gitenk vor mer teme ankakh e mayr atorits
2-nayev gitenk vor iranahayootyoune mod 20 tari araj yerkrasharjits toojatsnerin oknootyoun er havakel mod 20 milion touman
3-inchoo mer hamaynke aydkan dkar gedneves jamanakin ayd mets dramaglookhe jishd degh hastseneloo mej?
4-yev inchoo bavakanachap ooshatsoomits ou arjekazerkoomits hedo ayd kerrvakhndzore oogharkvets ejmiasin?

bagraduanyaz tagaworutyan ankumiz hedo amenayn hayoz katoghikosutyan atore edgmiaziniz poxadrwum e Sis/Kilikia, hedo 1441 twin noriz mayr atore pokhadrwel e edgmiazin, isk Sisi katoghikosutyune pokhadrwel e antilias/libanan,
Kardazek mer yekerezakan badmutyune 1921 twiz, te inch e yeghel jamanaki Katoghikosneri hed, inchbes en nranz xexdamah arel, hedo edgmiazni wigake ayd jamanak, kardazek adrbadakani temi badmutyune, Arkebiskobos Melik Tangiani namaknere edgmiadzni jamanki katoghikosin, Ays hodwaze groghe hayoz yekeghezakan badmutyun che gidi. Yete ousoum ek Dashnakzutyan hayhoyel da ourish ban, bayz ourax yeghek vor ayskan jamanak kilikio Katoghikosutyan howanu dak, ibrew iranum kronakan pokramasutyun, sdazel enk asgayin dasdiarakutyun,ounezel enk dbrozner. Jamanakin Ardak Srbasani orok mer temakan ou badgamaworakan joghowi andamnere bolore dashnakzakan chein, orinak Towmasian dbroze sarkogh Towmas Towmasiane (Papik) na hakadashnakzakan er.
Zesaniz shadere vor hima dashnakzutyan knnadadum ek zer kaghakakan dasiarakutyune sdazel ek dashnakzutyan Badanekan ou Ousanoghakan xmberum, hanzins Robert Safariani yew ourishneri. Hedo morazel ek vor minchew 60 darekan che lineik irawunk chuneik hayastan gnalu, morazel ek ayd jamanaknere. Aweli law e jishd dadenk, ankax mer ounezaz kaghakakan hayazkiz. Sowedakan jamanaknere waruz anzel en, hima mes miasnutyun e bedk voch te mi nor barakdum. Tshnamu grarazin gur mi lzrek.

shushan

hedakrkir mardik ek, incha badmootyan mech inch deghia oonetsel bidi minchev esor bahbanenk??? oniag yeghela jamanak yerp haysdane badganoom er iranin, minchev vor roosere aran iranits oo irentse dartsrin, inch esor bidi asenk vor angakh hayastan chenk oozoom yev oozoom enk miyanal iranin???
baba jamanakin bahanje yeghela miyanaloo kilikio gatoghigosootyan, bayts hima sireliner angakh yergir oonenk, inchoo ele bidi hin yerke yergenk???
en marte vor asooma ejmiatsine hents hayastanoom eneloo ban ooni yev kilikian el spyoorkoom, chem hasdadoom, ejmiatsine shad lav garogha kilikio temere ghegavarel. gidek kilikian kani tem ooni? gartsoomek edkan shad en vor ejmiatsine chi garogh drank ghegavarel, enamene 10 yebisgobosov ejmiatsine verj gdni kilikio temeri khndire.
minchev yerp bidi anjad oo heroo abrenk irarits, baregamner aysor hayasdane angakh e, yegek mer khmbagayin shahere mi goghm drants hovanavorenk oo bashdbanenk mer yerkire, hedo astvats charastse yete mi or grgin vdangvi mer angakhootyoone el oom bidi knnadadenk, inchoo ek ayskan anhash irar hed.

Ints tvoome e es hartsin kareli e myayn ayn zhamanak pataskhanel, yerp bolor spurke ke masnaksi hanrakve i yev ke voroshi te vor meken e nakhentreli. mi kich djvar e hamayn spyurkahayootian koghmits antsnakan haytararootyoonner anel, kani der aytkan inch yesem imanoom, voryeve gaghapar chka te metsamasootyoone incha tsankanoom.

Vigen jan inchoo ayn jamanak vor voroshetsin anjadvel ejmiatsinits hanrakve deghi choonetsav, miayn mi sahmanapag goosagsaganneri voroshoomov ayd anjadoome deghi oonetsav?
bayts hima vor oonenk angakh yergir yev yergire garootseloo hamar garik oonenk miyasnaganootyan, galis en asoom en bidi esbes anjad mnank !!!
ayd anjadoome jamanakavorabesa ele yev hima bidi miyananak ejmiatsinin, arden 20 dari e yerkire angakh e, der ooshatsel enk yev bidi da iraganatsnenk.

Meke karogha inz asi vorteghem karogh es hartsipatmootyoone katal? voryrvr git ka?

Պրն Միրզախանեան, եւ նրա գաղափարակիցներ, արդիօք չէք ընթերցել այս կայքէջում տեղադրւած Ջաւախքահայութեան դիմում նամակը: Եթէ ընթերցել էք ինչու էք լուռ:
Մեր ժողովուրդին միաբան տեսնելը՝ իւրաքանչիւր հայի ցանկութիւնն է, յատկապէս մէկ կրօնական ղեկավարութիւն ունենալը, բայց պետք է ընդունենք, որ անկախ մեր ցանկութիւնից ու կամքից՝ մեր գլխին պայթած արհաւիրքների պատճառով, դեռեւս շատ ճանապարհ պէտք է կտրենք մինչեւ նման երազանք իրականացնենք, որին հասնելու համար կարիք ունենք ազգային բաւարար ինքնագիտակցութիւն եւ զոհաբերութիւն, որպէսզի կարողանանք հասնենք այն վիճակին, որ ազգային միասնական շահերը վեր դասւեն ամէն ինչից:
Ես դեմ չեմ բոլոր թեմերի միաւորմանը բայց յարգելի պարոնայք, ինչ երաշխիք կար այն տարիներին, որ եթէ Իրանի թեմերը չը միանային Կիլիկիայի կաթողիկուսութեան մենք եւս Ջաւախքահայերի բախտին չէինք արժանանալ եւ այսօր ինչ երաշխիք կայ որ Իրանի թեմերը միանալով Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածինին չեն անցնի Հ.Հ. իշխանութիւնների ճշտած քաղաքականութեան շւաքի տակ ինչպէս տեսնում ենք Ջաւախքում:

Հարգելի Ռշտունի,շատ լավ էք սկսել ձեր գրութիւնը, որ ասում էք ՄԵՐ ԺՈՂՈԷՎՐԴԻՆ ՄԻԱԲԱՆ ՏԵՍՆԵԼԸ ԻՒՐԱՔԱՆՉԻՒՐ ՀԱՅԻ ՑԱՆԿՈՒԹԻՒՆՆ Է, բայց վերջում մատնել էք ձեր գաղափարը ,փչացրել էք ամեն ինչ երբ ասում էք ԻՐԱՆԻ ԹԵՄԵՐԸ ՄԻԱՆԱԼՈՎ ՄԱՅՐ ԱԹՈՌ Ս.ԷՋՄԻԱԾՆԻՆ ԿԱՆՑՆԵՆ Հ.Հ. ԻՇԽԱՆՈՒԹԻՒՆՆԵՐԻ ՃՇՏԱԾ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԵԱՆ ՇՎԱՔԻ ՏԱԿ , հապա ում հետ միաբան պիտի լինեն մեր թեմերը ու անթլիասը եթե ոչ Հայաստանի ու Ս.Էջմիածնի եհտ, հակառակ պարագաում ԻՆՉՊԷՍ ԷՔ ՊԱՏԿԵՐԱՑՆՈՒՄ միասնականութիւնը, ինչպէս պէտք է հզօրանա մեր հայրենիքը, ձեր կարծիքով ում ճշտած քաղաքականությունը պետք է տարածեն մեր թեմերը ու անթլիասը, Լիբանանի, Սիրիյաի Անգլիայի Ամերիկայի թէ... ում հետ էք ցանկանում միաբան լինել, խնդրեմ համեցեք դա ձեր իրավունքն է , բայց բարի եղէք այդ մի քարոզեք հազարամեակներ անցեալ ունեցող մեր ժողովրդի մէջ, ձեզ համար ըստ Արթին Առաքելեանի կուսակցութիւնը վերածվել է կրօնի, միայն դուք և ձեր նման մտածողները ՇԱՏ ՃԱՆԱՊԱՐՀ ՊԵՏՔ Է ԿՏՐԵՔ ՄԻՆՉԵՒ հասնեք այն ԻՆՔՆԱԳԻՏԱԿՑՈՒԹԵԱՆ որ ձեզ մոտ ԱԶԳԱՅԻՆ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ՇԱՀԵՐԸ ՎԵՐ ԴԱՍՎԵՆ ԱՄԷՆ ԻՆՉԻՑ :

Յարգելի Սէրգէյ, Դուք եւս լաւ էք սկսել Ձեր նամակը բայց լաւ չէք վերջացրել այն լոզունքների վերածելով: Կարծում եմ մեծ տաղանդի տէր մարդ էք որ երկու տող նամակս ընթերցելով, արդէն իսկ՝ կարողացաք ճշտէք ոչ թէ իմ՝ նաեւ իմ նման մարդկանց հայրենասիրութեան չափը: !!!
Ձեր նամակից պարզւում է, որ քննադատութիւնս այնքան է Ձեզ ջղային դարձրել որ միայն ցանկացել էք տողերիս մէջից ինչ որ բառեր գտնել՝ եւ յետոյ վերծանելով Ձեր ցանկութեամբ ապա ... Խնդրեն մէկ անգամ եւս ընթերցէք:
Սիրելի հայրենակից, Դուք որ ըստ Ձեզ արդէն իսկ հասել էք հայրենասիրութեան կատերելագործմանը, կը խնդրեմ իմ նման հային որ դեռեւս շատ ճանապարհ ունի Ձեզ հասնելու համար բացատրէք՝ Հ.Հ. իշխնութիւնների քաղաքականութիւնը Ջաւախքի պարագային, արդիօք պատճառ չի դառնում տարածքը հայաթափւի, նաեւ միւս հարցս Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածինի պարագային է, արդիօք Հ.Հ. իշխնութիւնների արտաքին քաղաքականութիւնը որոշիչ դէր չունի նրա արտաքին հարաբերութիւնների վրայ:

Յօդւածը շատ բովանդակալից էր , հիմնաւորւած ճշգրիտ ու անհերքելի փաստերով շնորհաւորում եմ Պրն Միրզախանեանին այս ուսումնասիրութեան համար, այն անհրաժեշտ էր իրականութիւնները իմանալու համար: Կարդացի նաև պատգամները, Վարդանը գրել է ինչքան կարելի է զրպարտել, ինչքան կարելի է քանդել կործանել բայց չի նշել մեջ բերած փաստերից որն է զրպարտանք, և ինչն է քանդում այս հոդւածը : Լուսինն էլ հո ժողովրդական ասածով Պապից ավելի կաթոլիկ է դառել, Սրբազան հայրը բարձրաձայն վկայում է որ, մեզ մօտ թոյլ է եկեղեցական ու կրօնական դաստիրակութիւնը , դուք ինչու էք հակառակը պնդում, այո որոշ քայլեր արւում են զարգացնելու համար այդ բացը, բայց անբաւարար են դրանք:

Սիրելի հեղինակ հեռւում նստել եւ աւել պակաս խօսելը շատ հեշտ գործ է:Կարծես ընդհանրապէս դուք պատմութիւնից անտեղեակ էք եւ ուրիշների խօսակցութիւնը սխալ ընկալելով ու ճոխացնելով ներկայացրել էք:
Ես հերթաբար կուզեմ կարելի եղածին չափ պատասխանել ձեր հարցերին:
1-Սովետական տարիներին երբ Ս.Էջմիածինը կարողութիւն չունէր անգամ իր եկեղեցիները որ Հայաստանում էին գտնւում պահել ի՞նչպէս էր ուզում հոգ տանել նաեւ սփիւռքի եկեղեցիներին:
2-Այսօր երբ Ս.Էջմիածնի բակում նոյն իսկ աղանդաւորները աշխատանք են տանում եւ հոգեւորակաները ոչինչ չեն ձեռնարկում ինչպէս է ուզում հոգ տանել սփիւռքի եկեղեցիների պահպանմանը:
3-Երբ Հայաստանի հանրապետութեան նախագահը բոլոր կրօնների այդ թւում նաեւ եհովայի վկաների գրանցումը ազատ յայտարարեց եւ Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածինը ոչինչ չկարողացաւ ձեռնարկել,երբ դեռ այդքան կտրուկ խօսքի տէր չէ հոգեւորականաց դասը Ս.Էջմիածնում ի՞նչպէս էր ուզում մեր թեմերի խնդիրները լուծեր:Եւ դեռ շատ աւելի ուրիշ խնդիրներ :
Եթէ նաենք մեր պատմութեան էջերին,կը տեսնենք որ Կիլիկեան աթոռը մեծ դէր է ունեցել ընդհանուր եկեղեցու պատմութեան ընդացքին եւ դա անհերքելի փաստ է:Ձեր ուշադրութեան կուզեմ յանձնել նաեւ այն որ մեր երկու կաթողիկոսութիւնները պատկանում են հմայն աշխարհի հայերին,դրա վառ ապացոյցը զոյգ եկեղեցիների համագործակցութիւններն են,օրինակ երբ սրբալոյս միւռոնի օրհնութեան արարողութեանը ուշադրութիւն դարձնենք կը տեսնենք որ միշտ Ս.Էջմիածնի ու Կիլիկիոյ Ս.աթոռի միւռոնները իրար են խառնւում եւ վեհափառ հայրապետների կողմից յայտարարւում է որ դա նշան է երկու աթոռների միւթեան:Նաեւ կաթողիկոսների ընտրութեան եւ օծման արարողութիւնների ընթացքին հայրապետների փոխադարձ մասնակցութիւնը եւ միմեանց ձեռքից օծում ստանալը դրա վառ ապացոյցն է:Որեմն եթէ ձեզ նման անգործ մարդիք որ միայն աշխատում են ժողովրդի միտքը պղտորել ու հաճոյք ստանալ չլինեն եկեղեցիների հարաբերութիւնը կմնայ շատ լաւ վիճակում:Ես անձամբ հարգում եմ Ս.Էջմիածինը որպէս մեր Աստծու Քրիստոսի կողմից հաստատւած եկեղեցի եւ ամէն անգամ Հայաստան գնալիս անպայման այցելում եմ Ս.Էջմիածին եւ ծնրադրելով համբուրում եմ իջման Ս.սեղանի Ս.խաչը եւ Ս.Աւետարանը, այս բաները ասելով ես նպատակ չունեմ մեղայ Աստուծոյ անհարգեմ ոչ մեր մայր աթոռը եւ ոչ էլ մեր հոգեւոր հայրերը,վերջապէս պատմութիւնը այսպէս է եղել եւ ոչ ոք դրա մէջ մեղաւոր չէ բայց սա էլ Աստծու կամք է եղել որ մենք անցնէինք Կիլիկեան աթոռի հովանաւորութեան տակ որովհետեւ Աստւած գիտի եթէ կոմոնիստական շրջանին մեր թեմում եկեղեցին փակ մնար ինչ ապագա կը սպասւեր մեզ,նամանաւանդ որ հեղափոխութեան շրջանին ապրում էինք կրօնական յատուկ արգելքների մէջ:
Միւս խնդիրը որ արծարծել էք եկեղեցին կապւած է կուսակցութեան ,ես այս հարցին ուզում եմ հարցով պատասխանել՝
Հեղինակ՝ մեր թեմում ո՞ր քահանան կապ ունի կուսակցութեան հետ,այս հարցը վերաբերում է թէ նախկին եւ թէ ներկայ քահանաներին:Մեր նախկին քահանաները հազիւ գրել կարդալ էին իմանում եւ ազգային պատմական խնդիրներից միայն ապրիլ 24 եւ Վարդանանքն էին իմանում ուրեմն նման անձինք ի՞նչպէս էին կարող կապ ունենալ Հ.Յ.Դ. ի հետ,մեր նախկին քահանա հայրերը իսկապէս միայն հետաքրքրւած էին հոգեկան ծարաւի հագեցմանը:
Իսկ ինչ վերաբերում է մեր ներկայ քահանաներին 100% կարող եմ ասել որ ոչ մէկին չի հետաքրքրում դաշնակցութիւնը,այլ որպէս հոգեւր հովիւներ աշխատում են իրենց կարելիին չափ ծառաել համայնքին:
Միւս պատասխանս վերաբերում է մեր թեմի հոգեւոր կրթութեան ձեր արծարծած հարցին,ես իսկապէս զարմացած եմ որ 13 տարիներ յետոյ դարձեալ անձինք են գտնւում որ տալիս են հետեւեալ հարցերը (ո՞վ է մեղաւորը, ո՞վ պէտք է զբաղւէր կրօնական դաստիարակութեամբ, ո՞ւմ ձեռքում է գտնւում թեմի իշխանութիւնը, ո՞վ է նշանակում թեմի կրօնական խորհուրդը եւ ղեկավարում այն: Ժողովուրդը որտե՞ղ եւ ինչպէ՞ս պէտք է ստանայ կրօնական դաստիարակութիւն, դըպրոցներո՞ւմ, թէ՞ եկեղեցում: Դպրոցներում ահա 30 տարի է, ինչ կրօնը դասաւանդւում է մի գրքով, որի հեղինակը ոչ միայն հայ չէ, այլեւ քրիստոնեայ էլ չէ:Ահա դըպրոցում ստացած կրօնական դաստիարակութիւնը: Գալով եկեղեցիներին, ինչո՞վ են զբաղւած եկեղեցական խորհուրդները, գոյութիւն ունե՞ն արդեօք կազմակերպւած կրօնական լսարաններ, այդ նպատակը իրագործելու համար, գոյութիւն ունե՞ն պատրաստւած կադրեր):
Յարգելի հեղինակ իսկապէս համոզւած եմ որ մեր թեմի ոչինչից լուր չունես:Միթէ կարելի է մեկը տեղեակ չլինի որ արդեն 13 տարինէր է ի վեր մեր թեմում գործում են կիրակնօրեայ դպրոցներ, միթէ կարելի է մեկը տեղեակ չլինի որ արդեն 4-5 տարի է որ դպրոցներում դասաւանդւում են աւետարաններ եւ նոր պատրաստւած կրօնի գիրքեր, միթէ կարելի է մեկը տեղեակ չլինի որ արդեն 4-5 տարի է որ դպրոցներում կազմակերպւում է հոգեւոր թեմաներով նկարչութեան,աւետարանի եւ սաղմոս ասացութեան մրցոյթներ:Արդեն շատ եկեղեցիներում շաբաթւա ընդացքին քանի անգամ կատարւում է Ս.գրքի սերտողութիւն թէ առաւօտեան եւ թէ երեկոյեան այս բոլորը մեր թեմի զարգացումն է ցոյց տալիս ինչի մասին ցաւոք սրտի դուք լուր անդամ չունեք:Եթէ դուք տեղեակ չէք այս ամէնից ով է մեղաւոր խնդրեմ բացատրեք,եւ ես կարծում եմ որ հենց ձեզ նման ծնողներ են որ առանց տեղեկանալու նման հոդւածներ են գրում Ալիքում կամ Յոյս երկշաբաթաթերթում եւ նրանք էլ առանց սրբագրելու պարծանքով տպագրում են:Հենց ձեր նման անտեղեակ անձինք են որ անհիմն կերպով մեղադրում են սրբազան հօր,քահանա հայրերին եւ շատ ուրիշների առանց իրենց սխալը իմանալու եւ պարծանքով էլ իրար համար պատմում են թէ ես դատապարտեցի Սրբազանին,քահանային կամ կիրակնօրեայ դպրոցին,սիրելիս նախ դու քո սխալտ սրբագրիր եւ յետոյ ուրիշ հարցերով զբաղւիր:
Այո Սրբազանը ճիշտ խօսք է ասել որ. «Անցնող յիսուն տարիների ընթացքում, Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը իրանահայ մեր երեք թեմերի նկատմամբ արեց իր լաւագոյնը:
Քանի-քանի անգամներ է վեհափառ հայրապետը այցելէլ Իրանահայ համայնքները եւ իր հովապետական պարտքը կատարել,լսել է ժողովուրդին եւ բարեփոխումներ կատարել ըստ կարելւոյն,մինչ Գարեգին Բ. կաթողոկոսը ոչ մէկ անգամ այցի չի եկել մեր Իրանահայ գաղութը եւ իր օրհնութիւնը չի փոխանցել մեր ժողովրդին:
Սրբազանը ճիշտ է մատնանշել որ մեր հոգեւոր ուսումը տկար էր,քանի որ մեր քահանա հայրերը նախկինում չունէին այդ ուսումը որովհետեւ իրենց ուսումը ստացել էին տեղի դպրոցներում ու Ջուղայի վանքում,բայց սրբազան հօր գալուց յետոյ շատ բան է փոխւել Թեհրանի թեմում,մենք որ նախքան իր գալը Աստւածաշունչ գնելու համար պէտք է դիմէինք ուրիշ եկեղեցիների իր գալուց յետոյ արդեն բոլորի տան մէջ առ պակաս մէկ Աստւածաշունչ կա,մենք որ չունէինք աշխուժ կիրակնօրեաներ իր գալուց յետոյ մեծ նւաճում ունեցաւ մեր թեմը կրօնական գիտելիքների մէջ,նաեւ Սրբազան հօր գալուց յետոյ մեր թեմում ձեռնադրւեցին բանիմաց քահանաներ որոնք քաջ գիտակցելով իրենց առաքելութիւնը սկսեցին եւ դեռ պէտք է սկսեն աշխատել մեր թեմի պայծառացման համար եւ նախկին քահանա հայրերը առաւել եւս զարգանալով իրենց առաքելութեան մէջ աշխատում են մեր թեմի համար:
Հիմա բաղդատական անելով ինքներս համեմատեք մեր թեմը եւ Աւստրիայի, Ռուսաստանի Վրաստանի եւ Ս.Էջմիածնի հսկողութեան տակ եղած ուրիշ թեմերը եւ կը համոզւեք որ մեր թեմը շնորհիւ մեր բանիմաց ազգային խորհրդի եւ Ամենայն հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան շատ ուրիշ թեմերից աւելի երանելի վիճակի մէջ է:

Սիրելի mi vomn
այս բոլոր գրութիւններդ չի արդարացնում այն, որ այսօր երբ տիրում ենք մեր երազած անկախ երկրին, սփիւռքն ու Հայաստանը անջատւած են մնացել, դէ մի օր պիտի միանան սրանք, բայց դժբախտաբար այս քսան տարում միանալու ոչ մի քայլ անգամ չեն վերցրել, երկու կողմն էլ:
Յիշենք մեր նախնիների խօսքերն ու երազանքը, որոնք ցանկանում էին ունենալ մէկ միաւորւած երկիր միաւորւած ժողովրդով, բայց այսօրւայ կուսակցական շահերը թոյլ չի տալիս որ սփիւռքը միացւի հայրենիքին: Դաշնակցութիւնը սփիւռքը որպէս զէնք է օգտագործում, Հայաստանում իր խօսքը առաջ տանելու համար, եւ դա այն ստոր քաղաքականութիւնն է, որ դաշնակները որդեգրեցին 1923-ի Վիենայի խորհրդաժողովում, որտեղ որոշեցին «տիրանալ գաղութահայութիւնը ամեն գնով եւ հնարաւոր ամեն միջոցով»:
Մենք բոլորս, այսօր այդ քաղաքականութեան զոհերն ենք, ինչու ասացի զոհ, որովհետեւ երբ արդէն ունենք մեր երազած երկիրը, հիմա պիտի փորձենք անջատ մնալ նրանից եւ թոյլ չտալ որ Հայկական իշխանութիւնները դառնան բովանդակ հայ ժողովրդի պատասխանատուն:

Սիրելի Վահագն.
մենք բոլորս էլ ուզում ենք միանալ Հայաստանին բայց դա չի նշանակում որ Կիլիկեան Ս.աթոռը արգելք է հանդիսացել մեր այդ քայլին,երեւի տեղեակ ես որ Իրանահայ համայնքի 100%-ից գոնէ 60% արդեն Հայաստանի մէջ ունի սեփական բնակարան,կամ իր զաւակներին այնտեղ ուսանելու է ուղարկում,մեր թեմական խորհուրդը ամէն տարի առաջին հանդիսացող երեխաններին այցի է տանում Հայաստան,շատ բանակումներ են տեղի ունենում, մեր երիտասարդները մասնակցում են բազէ համահայկական ճամբարների,մեր գաղութի պարախմբերը մասնակցում են մրցոյթների Հայաստանի մէջ,եթէ տեղեակ էք քանի տարի առաջ Սրբազան հօր հրաւերով հիւրաբար մեր թեմում պատարագներ մատուցեց,քարոզեց եւ իր պատգամները փոխանցեց մեր երիտասարդներին արցախի թեմի առաջնորդ Գերշ.Պարգեւ Սրբազանը եւ շատ ուրիշ սեմինարների եւ համագումարների դասախօսները որոնք հրաւիրւեցին դասախօսութեան համար:
Մեր թեմի մի խումբ գործարարներ իրենց ներդրումներով արցախի մեջ գործարան կառոէցեցին շատ դպրոցներ եւ շինութիւններ որոնք կառուցւեցին մեր համայնքի բարերարների կողմից:
Ուրեմն այս բոլորը վառ ապացոյցն են այն բանի որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը ոչ միայն արգելք չէ այլ ինքը այն մղիչ ուժն է որի ազդեցութ-եամբ մեր ժողովուրդը իր ներդրումն է բերում հայրենիքի զարգացման եւ բարգաւաճման:
Ուրեմն սիրելի Վահագն այս բոլորը եւ շատ ուրիշ հստակ փաստեր կան որ մեր համայնքը ոչ մէկ ձեւով անջատւած չէ մեր սիրելի Հայաստանից այլ ընդհակառակը շատ ուրիշ գաղութներից աւելի սերտ կապերի մէջ է Հայաստանի հետ:
Միւս բանը որ կուզեմ ասել այն է որ երբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսը այցելեց Իրան,Արարատ մարզաւանի իր ելոյթի մէջ յայտարարեց ասելով«Ես ձեռքս մեկնած Ս.Էջմիածննին եւ իմ հոգեւոր եղբորս պիտի շարունակեմ ծառաել իմ ժողովրդին»:Այո սիրելի Վահագն երկու Ս.աթոռները ծառաիւմ են համայն հայութեանը եւ կը խնդրեմ որ ձեր անհիմն խօսքերով քաղաքական խնդիրները չը միացնեք հոգեւոր խնդիրներին եւ ժողովրդի շեղման եւ մտքի պղտորման պատճառը դառնաք քանի որ մեր Տէրը եւ Փրկիչը Յիսուս Քրիստոս գայթակղողների համար շատ վատ պատիժներ է սահմանում Ս.Աւետարանի մէջ:
Եթէ ուզում էք քննադատել դաշնակցութիւնը խնդրեմ միայն այդ ուղղութեամբ խօսէք եւ իսլամների նման մի փորձեք քաղաքական հարցերի լուծման համար օգտագործեք պարզ ժողուրդի հաւատքից,քանի որ այդ մեթոդը այլեւս հինացել է եւ այլեւս ժողւուրդը իր լսածի եւ տեսածի համար պատճառներ է փնտրում դրանք ընդունելու համար,եթէ դաշնակների հետ խնդիր ունեք ուղղակի խնդիրը իրենց ուղղեք եւ մի դիպչեք ժողովրդի հաւատքին որուհետեւ վայ է եկել այն մարդուն որ կը փորձի ժողովրդի հաւատքից օգտագործելով իր խնդիրները հարթել:
Ուրեմն մտածեք թէ ինչ անենք որ աւելի օգտակար լինենք մեր համայնքին եւ այդ ճամբով մեր հայրենիքին,քանի որ այս մտածումը եւ այս ուղղութեամբ աշխատելը աւելի նպաստաւոր կլինի քան ուրիշ խնդիրներ հարուցելը:

իմ կարծիքով եկեղեցին նախեվ առաջ պետք է լինի ոչ քաղաքական եւ մենք պետք է դաս քաղենք մեր հարեվաններից չնայած այն փաստին որ մեր եկեղեցին պետականութեան բացակայութեան պատճառով շատ նշանավոր դեր ոնեցել ազգին ղեկավարելու հարցում բայց հիմա այլեվս դրա անհրաժեշտութիւնը չկա հակառակ դեպքում կտուժի հոգեւորը ու մենք պետք է եկեղեցին հեռու պահենք այս բոլորից ու ցանկացած կուսակցութիւն որ փորձի օգտագործել եկեղեցին ցանկացած գաղափարացոսութեան համար մեղաւոր է Աստծո եւ ժողովրդի առաջ

Այս հարցի մէջ, Հ.Յ.Դաշնակցութեան եւ իր հետևորդների Էջմիածնի նկատմամբ ժխտական դիրքը, ուրիշ բան չի բացի իրենց կուսակցական շահերի հետապնդումը, ու եկեղեցին իրենց քաղաքական նպատակներին ծառայեցնելու միտումը նաեւ ցաւալի է որ նրանք դեռևս չեն կարողանում ըմբռնել եւ իրար չխառնել քաղաքականը,պետականը, ազգայինը և կրօնականը որոնք իրարից տարբեր բաներ են ու շարունակում են զգացական կերպով,այդ բոլորը նկատել մէկ ամբողջութիւն:Երևի Ռշտունու ասածով դեռ երկար պէտք է սպասենք մի գուցէ մի 1700 տարի ևս որպէսզի ոմանք սթափւեն և ստեղծվի միասնականութիւն ( ոչ միաբանութիւն) իսկ Լուսինն էլ թող իմանայ այդ ձևերով սերունդ չի դաստերակվի:Նաև պէտք եղած ժամանակ դռնեդուռ էլ պէտք է ընկնել ազգահավաքի համար հէնց այնպէս որ ընտրութիւնների ժամանակ էք ընկնում քւեների համար:Եթէ վախենում էք որ Հայաստանում եկեղեցին կենթարկվի մեր երկար տարիների երազած մեր անկախ և հարազատ (թեկուզ վատ) Հ.Հ. Իշխանութեան ազդեցութեանը ապա Լիբանանում ում ազդեցութեան տակ կարող է գտնվել այն: Դաշնակցութիւնը որը իշխում է Անթլիասում ինքը կախված է հազար ու մի .... Դժբախտաբար, Դաշնակցութիւնը, շեղավծ է հայ ազգին եւ հայրենիքին ծառայելու նպատակից ,այն վերածվել է եսամոլ եւ շահադէտ կազմակերպութեան ու կոցրել իր վարկը եւ հայ ժողովուրդի վստահութիւնը, այն իրօք ձգտում է միասնականութեան, անկախ պետութեան, համագործակցութեան եթե այդ բոլորը կլինեն միայն ու միայն իր իշխանութեան ներքոյ : Ցաւալի է Դաշնակցութեան ներկայ դիրքորոշումը Հայաստանի իշխանութեան հանդէպ, որի բոլոր բարիքներից օգտւել է տասնեակ տարիներ, առանց որևէ դրական աչքառու օժանդակութիւն բերելու ի նպաստ երկրի ընդհանուր բարգաւաճման եւ ժողովուրդի բարօրութեան: Իսկ Անթլիասը հանդիսանում է մեր եկեղեցու հարազատ զաւակը, և մի կասկածէք որ մի երջանիկ օր նա դարձի կգա, յոյսով լինենք որ այդ օրը շատ ուշ ու այդ վերադարձը ուշացած չլինի:

Ողջունում եմ Հ. Միրզախանյանին իր խիզախ քայլի համար, որով փորձում է պարզաբանել պատմության ծալքերը, որոնց հետ անծանոթ են հատկապես մեր նոր սերունդը;
Արդեն մեկ տարուց ավել է, որ լույս է տեսել Վազգեն Ա Վեհաառի 100 ամյակի առթիվ Էջմիածնի արխիվների մի մասը, լիբանանահայ պատմաբան Գևորգ Եազիճյանի միջոցով, այդ գիրքը կարող եք ձեռք բերել Հայաստանի գրախանութներից։ Գրքում շատ փաստեր կան թե ինչպես և ում միջոցով մեր իրանահայ երեք թեմերը անջատեցին Ս.Էջմիածնից։
Սիրելի մեր դաշնակցական կարծիք հայտնողներն պետք է իրենց աչքերից դեն նետեն կուսակցական ակնոցներն, որպեսզի կարողանան տեսնեն իրականություններն, հատկապես փաստացի իրադարձություններն, եթե ոչ, ոչ մի ձևով նրանք չեն կարող իրենց կուսակցությանը փրկել անճշտություններից։ Մեր դաշնակցական ընդիմախոսներն ներկայացնում են թե իբրև հիմա Ս.Էջմիածինը տեր չի կանգնում Ջավախքի հայությանն ու եկեղեցուն, նման մոտեցում կարող է ցուցաբերել միայն ոչ քաղաքական մարդը և ոչ թե կուսակցական դպրոց անցած մարդը, սպասում եք բացահայտորեն հայրենի իշխանությունը և եկեղեցին բացահայտ մի ճակատ բացի Վրաստանի դեմ և գտնում եք որ այդ հարցի լուծումը միայն բացահայտորեն աղմուկ բարձրացնելն է, վստահ եմ, որ եթե Ձեր կուսակցությունն էլ իշխանության գլուխ լիներ երբեք նման մոտեցում չեր որդեգրել և գոնե դուք պետք է հասկանաք , որ հայրենի իշխանությունը այդ խնդրի գործնական լուծմանը ավելի կարևորություն են տալիս քան թե աղմկալի քաղաքականությանը և իմացեք որ դուք չեք որ պաշտպան եք կանգնում Վրաստանի հայ եկեղեցիների հարցերին լուծում տալու գործին և թող չկարծեք թե Հայրենի իշխանությունը և եկեղեցին ձեռերը ծալած նստած սպասում են թե ձեր կուսակցությունը կամ կուսակցականները ինչ խորհուրդներ են տալու այդ ուղղությամբ, միայն ձեր պարզաբանելու կապակցությամբ պետք է նշեմ, որ Վրաստանի հոգևոր ղեկավարությունը սերտ կապի և համագործակցության մեջ է Ս. Էջմիածնի ղեկավարության հետ, Ս.Էջմիածնին նաև իր օժանդակությունն է ցուցաբերում ՀՀ իշխանությունը, որը ավելի ինՖորմացված է շատ հարցերում կամ ավելի քաղաքականացված է և նրանք քաղաքական և Հայրենիքի շահերից և երկարատև ծրագրեր իրականացնելու տեսանկյունից ելնելով են նայում տարբեր բնույթի հարցերին և ոչ թե նեղ կուսակցական հայացքից։ Պետություն ունեցող երկրի ու նրա եկեղեցու մոտեցումը այդպես պետք է լինի։
Արդյոք ժամակին մեր թեմերը Ս. Էջմիածնից անջատվել են դաշնակցության շահերից ելնելով թե սփյուռքի շահերից ելնելով և ինչու ոչ բոլոր Էջմիածնական թեմերը չանջատվեցին այն ժամանակ։ Պրն. Հ. Միրզախանյանը շատ նուրբ է մոտեցել և աշխատել է դաշնակցությանը չվիրավորել և չի խոսել դաշնակցության ու թագավորի ռեժիմի հարաբերությունների ու համագործակցության մասին ու դրանց համատեղ աշխատանքների ու համագործակցության մասին, որոնց մասին կարող ենք շատ գրականություններ ներկայացնել եթե պրն. Ռշտունին ու իր համակիրները մտածում են թե հայ ժողովրդի շահերից ելնելով են մեր թեմերը անջատել Ս.Էջմիածնից։
Ինչևէ ողջունում եմ նման երկխոություններն ու առաջարկում Ռշտունուն, որ իր կուսակցությանը առաջարկի նման երկխոսություններ կազմակերպի համայնքի մասշտաբով, դա բոլորիս օգտավետ կարող է լինել և կբարձրացնի համայնքի անդամների տեղեկատվության մակարդակը։

AY djbakhdner,, <<vahag u voomn_ner>>dzer datarkutian yev charutian mej voch mi kaskax chek toghnum.mard,s bedk e mikich irakan naie mer AZGI ARAXNERIN YEV NAEV REAL U SHINICH ANDRADARNA BAXTOGHUMNERIN,,inche enthanrabes chga dzer grutiunnerum,,pordzek jishd linek!!??!!

Hovo`gneres vor mikich azadem ardahaydvom baytz dra badjarh hentz do es. djbakhth do es o ko nmanh angirt
yete aysdegh yergkhosotunner en gnom chi nshanagom inch vor sirdd ozi garogh es ases,do der shnorkov khoselo tzevh chgides inchbes es hamartzagvom gartzik haydnes ayn el aysbes norb hartzi shorj
do nakh sovorir orishneri gartzikn haydnes harges hedo nor khoselo sgsir.

Շատ կը ցանկանայի մեր սիրելի բարեկամների կարծիքն իմանալ այն մասին թե եթե օրինակ վաղը իրանհայ համայնքը անջատվի Անթլիասից և վերամիավորվի Էջմիածնին, այստեղ ով կշահի և ով կվնասվի։
Մի ուրիշ հարցին էլ պատասխանեք ինչպես կվերաբերվեք եթե վաղը Ամենայն Հայոց Գարեգին Երկրորդը վեհափառը հրավիրվի Թեհրան և այցելի իրանահայությանը, ինչպես կը գնահատեք դա։

nakh asem vor ayd debkoom ge shahi joghovoorde yev ge vnasvi dashnagsootyune.
yergrordin el asem vor Garegin vehapare der ooshatsrel e yev bidi aveli shood ayseler iran, vorovhedev na e amenayn hayots gatoghigose.

Սիրելի Արմէն շատ մեծ սխալ ես թոյլ տալիս չիմացածդ հարցերի շուրջ խօսելով:Նախ ասեմ որ կաթողիկոս նշանակում է հովւապէտ,առաջնորդ համայն ժողովրդի հանձինս հայ ազգի զաւակների ուրէմն եթէ Գարեգին վեհափառը Ամէնայն հայոց է Արամ վեհափառն էլ է Ամէնայն հայոց:
Երկրորդ՝երբ ասում ենք կաթողիկոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում չէնք անջատում իրարից Ամէնայն հայոց կաթողիկոսի ձեռնադրութիւն եւ օծում կամ Կիլիկիոյ կաթողիկոսի ձեռնադրութիւն եւ օծում ինչը նշանակում է որ կաթողիկոսութիւնը մէկ է այսինքն այսօր հուվապէտոէթիւնը մէկ է քանի որ երկու կաթողիկոսներն էլ նոյն դաւանանքի եւ նոյն հաւատքի տէր են:
Երրորդ՝ինչու ըստ քո ասածի մինչեւ օրս Գարեգին վեհափառը անգամ չի հետաքրքրւէ մեր համայնքով դրանով հանդերձ որ մեր համայնքը միշտ էլ աշխուճ մասնակցութիւն է ունեցել բոլոր ասպարեզներում այս գալիս է փաստելու այն որ նա ընդհանրապէս հետաքրքրւած չէ մեզնով եւ ոչ միայն մեզնով այլ անգամ իրեն պատկանող թեմերին եւս:
Մենք արդեն շուրջ հիսուն տարի է ինչ գտնւում ենք Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հովանաւորութեան տակ եւ բոլորս էլ տեսնում ենք որ հոգեւոր զարգացումներ են տեղի ունեցել մեր երեք թեմերում,արդեն վերջին 10-15 տարւա ընթացքին շնորհիւ Կիլիկեան դպրեւանքի ուսեալ քահանաներ ենք ունեցել եւ տակաւին շարունակում ենք ունենալ ինչը Ս.Էջմիածնի որոշ թեմերի երազանքն է:
եւ վերջապէս ինչպէս վերն էլ նշել եմ եկեղեցին բացարձակապէս կապ չունի որեւէ կուսակցութեան հետ,եւ երբեք էլ կապ չի ունենայ քանի որ այս երկուսի գաղափարը տարբեր է մէկինը պայքար իսկ միւսինը սէր որ ընդհանրապէս իրար հետ չեն կարդում:
Իմ խնդրանքս է բոլոր նրանք ովքեր կարդում են այս պատգամը ուշադիր լինեն.ՍԻՐԵԼԻՆԵՐ ՓՈԽԱՆԱԿ ԱՅՍ ՊԱՐԱՊ ԶՐՈՅՑՆԵՐԻ ԵԿԵՔ ՄԻԱՍՆԱԲԱՐ ԲՈԼՈՐՍ ՍԿՍԱԾ Ս.ԷՋՄԻԱԾՆԻՑ ՀԱՍԱԾ ԿԻԼԻԿԻՈՅ Ս.ԱԹՈՌԸ ԵՒ Ի ՍՓԻՒՌՍ ԱՇԽԱՐՀԻ ԱՇԽԱՏԵՆՔ ՊԱՀԵՆՔ ՄԵՐ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ՄԵՐ ՀԱՄԱՅՆՔԸ ԵՒ ՄԵՐ ԶԱՒԱԿՆԵՐԻՆ ԴԱՍՏԻԱՐԱԿԵՆՔ ՔՐԻՍՏՈՆԷԱՒԱՅԵԼ ԵՒ ՀԱՅԱՒԱԵԼ ՈՐ ԱԶԳՈՎԻ ԶՕՐԱՆԱՆՔ ԵՒ ՀԱՍՆԵՆՔ ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԻՆ:
Ուրեմն սիրելիներ մեր եկեղեցին Առաքելական, սուրբ ,ընդհանրական եւ մի է եւ մեր եկեղեցու գլուխը ինք մեր ԱՍՏՒԱԾԸ ՅԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍՆ է,եւ մեր զոյգ հայրապէտները առաքեալների հաջորդներն են այս աշխարհի վրայ որոնք առաջնորդում են մեզ դեպի Քրիստոս եւ հաւատացեք որ երկուսն էլ մէկ են թէ կառոյցով եւ թէ հաւատքով:
եկեք կառչած մնանք մեր հաւատքին եւ մեր հայրերի աւանդութեան:

Սիրելի մի Ոմն, դուք որտեղից գիտեք, որ Գարեգին Վեհափառը մեր համայնքով հետաքրքրված չէ,նա բազմիցս տարբեր իրանահայերի և իրանահայ միությունների միջոցով իր հետաքրքրությունը ցուցաբերել է և անգամներ իր ցանկությունն է հայտնել այցելել մեր համայնք, սակայն դրա համար պետք է և պետականորեն և մեր համայնքը հոգեբանորեն պատրաստ լինի և կարծում եմ հիմա այդ պայմանները գոյություն ունեն և պետք է ողջունենք դա։ Վայել չէ ասել թե Վեհափառը իր համայնքներով հետաքրքրված չէ, արդեն ժամանակն անցել է նման տոնով խոսելը առանց բավարար տեղեկությունների։ Կարծումեմ մեր համայնքի անդամները գիտեն, որ 10 միլիոնանոց հայ ժողովրդից 9 միլիոնը պատկանում է Ս. Էջմիածնին և մեզ համար էլ լավ կլինի հարգանքով վերաբերվենք 90 տոկոս հայ ժողովրդի մեծամասնությանը. Իմ կարծիքով մեր համայնքը ավելի լավ դաստիարակչական հնարավորություններ կարող է ունենալ Ս. Էջմիածնի հետ կապի մեջ լինելով և օգտվելով նրա բոլոր հնարավորություններից և մեր երկրի սահմանամերձ լինելը մեծ գործոն է ծառայելու այդ քրիստոնավայել աշխատանքներին։

Պատւարժան mi vom
Ինչու էք զուր տեղը պախարակում այլոց:Չէ որ այդ հենց ըստ ձեզ գեղեցիկ չէ, և հեռու է երկխոսութեան սկզբնական կանոններից:Այս հոդւածի տակ Hovo-ն ձեզ անվանել է َAY djbakhd և դուք հանդիմանել էք նրան բայց կրկնում էք այն Արմէնի հասցէին, և ավելին ինչ որ սկզբունքային նախապաշարումից ելնելով թույլ էք տալիս ձեզ ամենազազրելին, վարգաբեկել Հայաստանյաց Առաքելական հկեղեցու գլուխն հանդիսացող Ամենայն հայոց վեհափառին ու Ս. Էջմիածնայ կաթողիկոսութեանը, մի թե՞ իրոք ճիշտ է Hovo-ի որակումը ձեր մասին : Անցնենք ձեր գրութեանը:Դուք անտեղեկութիւնից ելնելով աղավաղում էք պատմական ամենատարրական իրականութիւնները և զբաղվում էք ամբոխավարութեամբ, և անում զգացական արտահայտութիւններ և գրում լոզոնքներ :Դուք որտեղից էք գտել կաթողիկոս բառի այդպիսի մեկնաբանութիւնը և եզրակացրել որ երկու կաթողիկոսներն էլ Ամենայն հայոց են:Ստ.Մալխասեանցը իր բառարանում այսպես է բացադրել«Կաթողիկոս» բառը ,
« 1. Ընդհանրական պետ եկեղեցու, ծայրագոյն պատրիարք, եպիսկոպոսապետ, քահանայապետ, պապ: 2. Ներկայումս՝ արևելեան մի քանի ինքնագլուխ եկեղեցիների հոգևոր պետերի տիտղոս: Հայոց կաթողիկոսը նստում է Էջմիածնում:»
Հայաստանյաց Առաքելական հկեղեցու ամեն հետևորդ գիտի որ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑը վերապահված է միայն ու միայն Ս.Էջմիածնի աթոռակալին: Կիլիկիոյ Կաթողիկոսը անվանվում է«Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ........... ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ »: Իսկ Մայր աթոռ Ս.Էջմիածնի կաթողիկոսը անվանվում է«Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. .............ԾԱՅՐԱԳՈՒՅՆ ՊԱՏՐԻԱՐՔ ԵՎ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ » :
Ինչ վերաբերում է ձեր ակնարկած մեր համայնքում աշխատող քահանաներին, դրանով հանդերձ որ ունենք նաև ուսեալ ու պարզամիտ քահանաներ խորը ցավով պետք է ասել չգիտես ինչու են նրանցից ոմանք հաճախ ենթարկվում կարգազրկման թեկուզ ժամանավորապես, արտաքսվում այլ թեմերից ու ապաստանում Թեհրան, և երբեմն էլ ենթարկվում ազատազրկման և բռնի պահվում եկեղեցիներում: Եւ մի հարցադրման ու պահանջի հետեւանքով , Ատրպատականի թէմի առաջնորդ Թոփոզեան եպիսկոպոսը, մատ է թափահարում ամբողջ իրանահայութեան վրա, և իր ու իր միաբանութեան թերացման բոլոր մեղքերը վերագրում իրանահայությանը, մեզ համարելով ... և դուք այդ համարում էք զարգացում իրանահայ երեք թեմերում, երևի դրան ենք արժանի մենք :

Սիրելի Մարիամ ես եթէ խօսում եմ շատ ւաելի տեղեակ եմ մեր հոգեւոր զոյկ կենտրոններից քան որեւէ մէկը քանի որ ես աշխատում թէ Մայր աթոռ Ս.Էջմիածնի եւ թէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ս.Աթոռի թէ միաբանութեան եւ թէ դաստիարակչական կենտրոնների հետ:
Նախ ասեմ որ հարմար պայմանները պատրւակ են եւ եթէ Վեհափառը որոշի որ պէտք է հովական այցելութիւն կատարի ինչ կերպ էլ որ լինի պարտաւոր են պատկան մարմիները հոգան այդ բոլոր հարմարութիւնները:
Վեհափառը եթէ ուզում էր տեղեկանալ մեր համայնքի մասին ուղղակի կապ պէտք է պահեր առաջնորդի եւ պատկան մարմինների հետ ոչ միւշիւնների միջոցով հետաքրքրւեր ինչպէս դուք էք մատնանշում,դրանով հանդերձ որ մեր սրբազանը բաւականին մօտ է Մայր աթոռին եւ կարիքը չի զգացւում միւթիւների միջոցով տեղեկանալուն:
Իսկ այն որ գրել էք թէ«մեր համայնքը ավելի լավ դաստիարակչական հնարավորություններ կարող է ունենալ Ս. Էջմիածնի հետ կապի մեջ լինելով և օգտվելով նրա բոլոր հնարավորությունների»ասեմ ներկայիս կա մի իրականութիւն որ իրենք Մայր աթոռի միաբաններն էլ մտահոգեն այս խնդրով դա է որ եհովայի վկանները իրենց գրանցումից յետոյ շատ ավելի աշխատանք են տանում հոգեորսութեան եւ մեր եկեղեցիի հավատացեալներին քաշում են եւ հեռացնում մեր եկեղեցուց եւ նրանք տակաւին դժւարութեան մէջ եւն այս խնդրի լուծման համար,հիմա ինձ համար հարց է թէ մենք ինչպէս կարող էինք աւելի հնարաւորութիւններ ունէնաինք մի այսպիսի միջաւայրում եթէ ոչ նոյն դժբախտ երեւոյթի զարգացումըմեր համայնքում:
Եւ ի վերջոյ ես նպատակ չունեմ անհարգելու Գարեգին վեհափառին քանի որ ամէն մէկ ուրիշ մարդուց աւելի լաւ գիտեմ օծումի նկատմամբ հարգանքը,եւ Ս.հոգու նկատմամբ երկիւղածութիւնը,իմ նպատակը այն էր միայն որ վեհափառը ինչքան ես տեղեակ եմ չի հետաքրքրւում Կիլիկեան Հովանաւորութեւն տակ գտնւող թեմերով ինչը բացի իրականութիւն ոչինչ չէ,տակաւին քանի օրեր առաջ Սամցխե-Ջավախք-Ծալկա երկրամասի հայութեան խնդրանքը եւ անտարբերութիւնը Մայր աթոռի կողմից որը խօսուն վկան է իմ ասածների:
Եւ ի վերջոյ ձեր ասած 10միլիոնից 9միլիոնը գտնւում են Մայր աթոռի հուանաւորութեան տակ այնքան էլ չի համապատասխանում իրականութեանը քանի որ շուրջ 13թեմեր պատկանում են Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հուանու ներքոյ եւ չեմ կարծում այս 13 թեմերի մէջ 4-5միլիոնից պակաս հայ լինեն:Իմ նախորդ գրութեան մէջ էլ մատնանշած եմ թէ այս բաները պարապ խօսակցութիւն են կամ Ս.Էջմիածին կամ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ս.Աթոռ երկուսն էլ մէկ նպատակի են ծառաիւմ կարեւորը այն է որ մենք քայլենք Քրիստոսի ճշմարիտ ճանապարհով եւ մեր զոյգ հայրապետների օրհնութեան եւ առաջնորդութեամբ:Մենք պէտք է փառք տանք Աստծուն որ այսքան տարի մեր կրօնը որպէս փոքրամասնութիւն կարողացել ենք պահպանենք իսլամական երկրում եւ մինչեւ օրս կառչած ենք մնացել մեր աւանդութիւններին:Ուրեմն եկեք բոլորս միասնաբար քայլենք մեր Տիրոջ ուղիով որովհետեւ վերջին դադաստանին Քրիստոս մեզանից չի հարցնելու որ թեմին էիք պատկանում,այլ որպէս մարդ ինչ բարի գործեր էս կատարել եւ ինչքանով ես հետեւել իմ պատւերներին:Եկեք թողնենք այս երկրորդական խօսքերը եւ հետեւենք ճշմարիտին այսինքն Քրիստոսին որ մեր փրկութեան եւ մեղքերի թողութեան միակ վրաւականն է:

Սիրելի Մետաքըէ նախ ասեմ որ Արան սխալմամբ Արմեն եմ մեքենագրել եւ ներողութիւն եմ խնդրում,բայց լաւ կլիներ դուք էլ մեկ անգամաչքի անցացնէիք գրողների ցանկը եւ դեսնէիք որ Արմէն անունով մէկը պատգամ չի գրել եւ այդ ուղղակի սխալութիւն է տեղի ունեցել:
Երկրորդ՝կաթողիկոսի տիտղոսը ոչ մէկ կապ չունի նրա նախապատւութեան:Ժամանակին մենք ունեցել ենք բազում կաթողիկոսներ եւ կաթողիկոսական աթոռներ որոնք բոլորն էլ նոյն կարգի ձեռնադրութիւնը ստանալով դառնում էին կաթողիկոս այդ աթոռներից մի քանիսը կարող եմ յիշել օրինակ՝Անի-ի կաթողիկոսութիւն,Դւին-ի կաթողիկոսութիւն,Սիս-ի կաթողիկոսութիւն,Սեւան-ի կաթողիկոսութիւն:
Նախապէս Ամէնայն հայոց կաթողիկոսին անւանում էին միայն Ամէնայն հայոց հայրապէտ եւ եպիսկոպոսապետ հետագաիւմ այդ անուները աւելացան ինչպէս հիմա օրինակ քահանան եւ աւագ քահանան ոչ մէկ տարբերութիւն չունեն իրարից այլ միւսը որ երկար տարիներ է ծառաել որպէս պատիւ իրեն շնորհում են աւագութեան տիտղոս բայց երկուսն էլ խորքի մէջ քահանա են:
Մի կարեւոր կէտ որ դուք շեշտած էք դա է որ մեր եկեղեցու գլուխը ոչ ոք չէ բացի նրա հիմնադրից այսինքն ՅԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍ-ից ես չեմ իմանում որտեղից էք բերել այդ բացատրութիւնը բայց առ ի տեղեկութիւն ձեզ ասեմ որ դա սխալ է որ կաթողիկոսին անւանում էք եկեղեցու գլուխը,այդ մտածումը միայն ու միայն պատկանում է քաթոլիքներին որ պապին անւանում են իրենց եկեղեցու գլուխը մեր եկեղեցին կաթողիկոսին անւանում է հովապէտ եւ ոչ եկեղեցու գլուխ:Այս կարող եք տեսնել Պօղոս առաքեալի Եփեսացիներին գրած նամակի (5.22-23)համարներում որտեղ ասում է.22Կանայք իրենց մարդկանց թող հնազանդ լինեն, ինչպէս կը հնազանդուեն Տիրոջը, 23որովհետեւ մարդն է գլուխը կնոջ, ինչպէս որ Քրիստոս գլուխն է եկեղեցու. եւ ինքն է Փրկիչը այդ մարմնի:
Պատմութիւնը եթէ նաեք Ս.Աթոռի փոխադրումից յետոյ Ամէնայն հայոց Սահակ կաթողիկոսն էր որ դարձաւ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս,եւ այս փաստ է որ Կիլիկիո կաթողիկոսութիւնն հիմնւած է Ամէնայն Հայոցի կողմից ուրեմն սա եւս Կը կոչւի Ամէնայն հայոց:
Խօսել էք քահանաների մասին,սա շատ պարզ հարց է երբ մի հաստատիւթիւնում կամ գործատեղիում մէկը վարգով ու դիրքով ւատ անձ է դուրս գալիս մենք չենք կարող ասենք թէ այդ գործարանը կամ հաստատութիւնը խնդիր ունի այլ ասում ենք այդ անձը անշնորք եւ սխալ մարդ է,նոյնն էլ այս խնդիրն է երբ մի քահանա իր ուզածն է անում դա չի նշանակում որ հանցաւորը Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնն է այդ գալիս է տւեալ անձի դաստիարակութիւնից եւ հարցերին իր ձեւով լուծում տալուց,օրինակի համար քանի ժամանակ առաջ որ Հայաստան էի գտնւում հեռուստատեսութեամբ մի հաղորդում տեսայ որ երեք հենց մեր եկեղեցու քահանաներ իրենց սիրականների հետ Սեւան դիսկօ էին գնացել եւ խառնւել էին այդ տեղ տեղի ունեցած կռիւին եւ ձեռբակալւել ուրեմն ինչ պէտք է ասենք որ սրա հանցաւորը Մայր աթոռն է ոչ դա այդ երեք քահանաների անբարոյականուլիւնից է գալիս,ուրեմն խնդրեմ ճիշտ դատողութեամբ դատեք եւ քննեք հարցերը:
Խրդրում եմ մի անտեսեք լաւերը եւ միայն ւատերը քննարկեք,եւ միշտ յիշեք վատերը ի հայտ են գալիս երբ հայտնւում են լաւերի կողքին:

Սիրելի Մի Ոմն,
Ես էլ գիտեմ, որ ԹՀԹ–ի մեր Առաջնորդ Սեբուհ Արք. Սարգսյանը մեկ տարի գտնվել է Հայաստանում և սովորել է այնտեղ բացի դա երբ նա այցելում է Հայաստան, այցելում է, և երբեմն մնում է վեհափառի մոտ՝ նրանք բարեբախտաբար բարեկամական կապերի մեջ են, սակայն չգիտեմ քո պաշտոնից կամ աշխատանքից ելնելով ինչքանով ես տիրապետում Դաշնակցության կուսակցության և Կիլիկիո Կաթողիկոսության հարաբերությունների մասին, կը խնդրեի պատասխանել հետևյալ հարցերիս իմ կամ իմ նմաններին պարզաբանելու համար՝
1-Արդյոք Ձեր կարծիքով Կիլիկիո կաթողիկոսությունը անկախ է և կարող է Դաշնակցության կամքին ու իրենց քաղաքականության հակառակ դիրքորոշումներ ունենա և անկախորեն դիրքորշվեն։
2-Արդյոք դաշնակցությունը ցանկություն ունի Գարեգին վեհափառին տեսնելու Թեհրանում,
3-Արդյոք Սեբուհ Արք. Սարգսյանը ցանկություն կունենա տեսնելու Գարեգին Վեհափառին Թեհրանում և եթե այո, որտեղ է դա արտահայտվել, մենք անպայման կը հետևենք քո ասածին ու նրան կը դիմենք։
4-Արդյոք մեր քահանահայրերը անկախ են և Հոգևոր Խորհուրդը ընտրվում է քահանաների քվեարկությամբ թե Սրբազանի նշանակումով։
5-Արդյոք աղանդավորների և Եհովայի վկանների հարց մենք այստեղ չունենք և քո կարծիքով մեր հոգևորականները լավ պայքարել ու պայքարում են այդ երևույթի դեմ, որ հանգիստ քննադատում ես Ս. Էջմիածնին այդ հարցում։ Սա ընդհանուր ցավ է իմ կարծիքով և ամբողջ մեր եկեղեցին տկար է այդ հարցում և սա առանձին քննարկվելիք հարց է և իմաստ չունի միայն Ս. Էջմիածնին այդ հարցում տկար համարել, սա համընդհանուր ցավ է։

Սիրելի Ոմն,
Կը խնդրեի նաև քանի որ Դուք Կրոնական ասպարեզի պաշտոնյա եք ներկայացնել այդ 13 Կիլիկիո թեմերի յուրաքանչյուրի քանակը, որպեսզի մեզ համոզեիք թե Կիլիկիո Կաթողիկոսության հովանու ներքո գտնվում են 4-5 միլիոն հայ և ոչ թե 1 միլիոն։
Շնորհակալ

Սիրելի Մարիամ ես հստակ կերպով կարող եմ վստահեցնել որ Կիլիկեան կաթողիկոսութիւնը իր Կաթողիկոսով եւ միաբանութեամբ ունի լիազոր ձայնը բոլոր տեղերում առանց կախում ունենալու այս կամ այն կուսակցութեան:
Մի բան հստակ ձեզ ասեմ որ եկեղեցականը որեւէ եկեղեցական իրաւունք չունի կապւած լինի որեւէ հաստատութեան կամ կուսակցութեան կամ էլ անգամ միաթեան,ի՞նչու.ասէմ որ ըստ Տիրոջ խօսքի մարդ երկու տէրերի չի կարող ծառաել կամ մէկին պիտի սիրի եւ միւսին ատի կամ մեկին մեծարի ու միւսին արհամարհի,ուրեմն ով որ մաս է կազմում Ս.եկեղեցու ուխտին հստակ իմացէք որ որեւէ կապ չի կարող ունէնայ որեւէ կուսակցութեան հիմա կարելի է որ ճարւեն մի քանի հոգիներ որ նման հոգեւորականին ոչ վաել արարքներ են թոյլ տալիս բայց դա չի նշանակում որ հիմնովին լրիւ կառոյցը նման ձեւ եւ դիրք ունի:
Ինչպէս վերը նշեցի բոլոր եկեղեցուն կապւող հարցերը եւ խնդիրները քննարկւում են հոգեւորականների միջոցով կամ աւելի ճիշտ կրօնական խորհրդի միջոցով:
Ձեր երկրորդ հարցի պատասխանը այսպէս կտամ: Ինչպէս իմ նախորդ գրութեան մէջ ասացի Գարեգին վեհափառը կաթողիկոս է եւ եթէ հրաման արձակի բոլորը պարտաւոր են հնազանդւել նրա հրամանին անկախ թէ ինչ դիրքի տէր են,եթէ նա ինքը կամենա այցելի մեր թեմը ոչ ոք անգամ սրբազանը չի կարող արգելել նրան քանի որ նա կաթողիկոս է եւ այդ ոչ իրա կամքը այլ իր պարտքն է հետաքրքրւելու մեր թեմերով նաեւ:
Հիմա մի հարց ես ձեզ կտամ եւ կպատասխանեմ ձեր միւս հարցերին,արդեօք չեք կարծում որ Գարեգին վեհափառը ենթարկւում է դաշնակցութեան կամքին եւ խօսք անգամ չի ասում պարսկաստան այցի մասին,եթէ ոչ ուրեմն ինչու չի գալիս մեր թեմը հովապէտական այցով:Միթէ ինքը կաթողիկոս չէ ուրեմն ումի իրաւունքին է սպասում:
Սրբազանի մասին հարցրած ձեր հարցի պատասխանը արդեն տվել եմ նախորդ հարցի պւտասխանի հետ միատեղ:
Սիրելիս չգիտեմ թէ ինչքանով ես տեղեակ արդեն մեր թեմը ընդհանուր հաշւով ունի 10 քահանա հայրեր որոնցից երկուսընորաօծ են եւ տակաւին չեն կարող անդամ դառնան կրօնական խորհրդին,քանի որ ըստ եկեղեցու օրենսգրքի այն քահանաները որ 5 տարիէ ի վեր ձեռնադրւած են կարող են աս կազմել կրօնական խորհրդի,ուրեմն եթէ անգամ ընտրութիւն էլ չկատարւի այս բոլոր 8 քահանաները անդամ են կրօնական խորհրդին,բայց առ ի տեղեկութիւն ձեզ պատգամաւորական ժողովի կողմից է որ ընտրւում է կրօնական խորհրդի անդամները,եւ այդ պատգամաւորական խորհրդի անդամներն էլ մեր ընտրածներն են:
Ես երբեք չասացի որ մենք այստեղ աղանդաւորների հարց չունենք բայց գոնէ որոշ չափով լուծումներ գտնել ենք ժողովրդին տեղեակ պահելով եւ այդ ուղղութեամբ տեղեկատւական պրակներ տպելով, այդ ոչ մէկ խօսք իմ ասածս այն է որ ամոթ է մեզ համար որ հենց մեր այսինքն ԱՌԱՔԵԼԱԿԱՆ ՍՈՒՐԲ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ բակի մէջ կամ հենց մութքի մօտ տեսնենք այդ աղանդի պրոպականդական աշխատանքներով զբաղւողներին եւ հենց մեր տան մէջ մեզ արհամարողներին եւ որեւիցէ քայլ չանել նրանց հեռացնելու համար,ես այս նիւթով անգամ շուրջ մէկ ամիս առաջ խօսել եմ Եզնիկ սրբազանի հետ որ ինք միաբան է Մայր աթոռի, բայց ճշգրիտ պատասխան չեմ ստացել,կամ աւելի ցաւալի մի դեպք որ սրանից երկու կամ երեք տարի առաջ երբ Հ.Հ.օրենսդրութիւնը օրէնք սահմանեց որ եհովայի վկաներին գրանցեն իբրեւ լիազոր քաղաքացի եւ այն էլ Քրիստոնէութիւնը ընդունող առաջին պետութեան կողմից,ինչու վեհափառը ձայն անգամ չհանեց այդ որոշումը կասեցնելու համար,ուրեմն ես այստեղ աւելի եմ կասկածում որ Գարեգին վեհափառը աւելի է ենթարկւում դաշնակցութեան հրամաններին քան Արամ վեհափառը:
Եւ վերջում ձեր ուշադրութեան կը յանձնեմ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հովանու տակ գտնւող թեմերի եւ իրենց առաջնորդութեան տակ գտնւող շրջանների անուները:
1.Լիբանանի թեմ
Փանար,Րաուդա,Ջունի,Զահլէ,Այնճար եւ Թրիփոլի:
2.Բերիոյ թեմ(Սոէրիա)
Հալէպ,Ղամիշլի,Քէսաբ,Քալադուրան,Էսկիւրան,Լաթաքիա,Եաքուբիէ,Հասիջէ,Րաքքա,Դերիկ,ԹէլԱբիադ,Րասէլայն,Ժնեմի,Արամօ,ԴէրԶօր,Մարքադէ:
3.Դամասկոսի թեմ
4.Կիպրոսի թեմ
Նիկոսիա,Լարնաքէ,Լիմասոլ:
5.Հիւսիսային Ամէրիկայի Արեւելեան թեմ
Կատէդրալ,Նիւ եօրք,Քանէդիքեթ, Վաշինգթն Դի. Սի.,Ֆլորիդա,Էլինոյզ,Մասաչուսէտս,Միշիգան, Նիւ Ջերսի,Օհաեո,Փենսիլւանիա,Րօդէ Իսլանդ, Վիսքանսին,Ատլանտա Georgia,Նիւ Օրլանդ, Նօրտ Քարոլինա:
6.Քանադայի թեմ
Մոնտրէալ,Տորոնտո,Լաւալ,Քամբրիջ,Վանկովեր, Օնտարիոյ,
7.Թեհրանի թեմ
Թեհրան,Րաշտ,Ղազւին,Անզալի,Մաշհադ,Արաք, Գորգան:
8.Յունաստանի թեմ
Աթենք,Թեսաղոնիկէ,Կոմոտինի,Xanthi,Քաւալա, Ալեքսանդրապոլիս,Դիդիմոթիխոյ:
9.Սպահանի թեմ
Սպահան,Շահինշահր,Փերիա,Ահւազ,Աբադան, Շիրազ:
10.Ատրպատականի թեմ
Թաւրիզ,Ուրմիա:
11.Հիւսիսային Ամերիկայի արեւմտեան թեմ
Լոսանջլես,Մոնթէբելլոյ,Էնսինոյ,Գլենդել,Ֆրէզնո, Փասադէնա,Սան Ֆրանսիսկոյ,Օրէնջ քանթի, Crescenta Valley,Քոլորադո,Նէւադա,Քորոնա
Նորտ Հալիւուդ:
12.Քուէյթի եւ Արաբական ծոցի երկիրներու թեմ
Քուէյթ,United Arab Emirates որ կը ներառէ Կատար,Բահրէյն,Դուբայ,Աբոէդաբի եւ ուրիշներ:
13.Վենեզուելա:
Այս է ամբողջ ցանկը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հովանու տակ գտնւուղ թեմերի եւ նրանց ենթակայ հայ համայնքների:
Այլեւս հաշւարկումը ձեզ կը թողնեմ որ պրպտելով ստանաք ձեր պատասխանը միայն մէկ բան կուզեմ աւելացնել որ ձեր ասած 1միլիոնը միայն Գլենդելի հայերի թիւն է իսկ մնացորդ թեմերը արդեօք հայ չ՞են:

Պատւարժան mi womn
Եթե ճիշտ է ձեր հավակնութիւնը ին՞չու պաշտոնական փաստաթղթերում «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան» անվան շարունակութեան չեն ավելացնում «Ամենայն Հայոցը»ը, և ինչ՞ու Անթլիասի գահակալը երբեք իր անվանը չի կցում «Ամենայն Հայոցը»ը:Ուրեմն «Անենայն Հայոց» չի:Դուք ասում էք՝((...եւ այս փաստ է որ Կիլիկիո կաթողիկոսութիւնն հիմնւած է Ամէնայն Հայոցի կողմից ուրեմն սա եւս Կը կոչւի Ամէնայն հայոց)) չհամոզեցիք, դա ի՞նչ փաստ է: Ես ձեզ կառաջարկեմ խորանալ Պօղոս առաքեալի առաջին թուղթ Տիմոթէոսին (6.3-5) համարներում որտեղ ասում է.
Այս բանն ուսուցանիր եւ յորդորիր:3Իսկ եթէ մէկն այլ բան ուսուցանի եւ չասնայ մեր Տէր Յիսուս Քրիստոսի ողջամիտ խոսքերին եւ այն վարդապետութեանը, որ աստուածապաշտութեան համապատասխան է,4այդպիսին գոռոզամիտ է եւ ոչինչ չգիտէ, այլ բռնուած է հակառակութեան խօսքեր եւ խնդիրներ առաջացնելու հիւանդութեամբ, որոնցից առաջ են գալիս նախանձ, կռիւ, հայհոյութիւններ, չար կասկածներ, խարդախութիւններ 5 մտքով ապականուած եւ ճշմարտութիւնից հեռացած մարդկանց միջեւ,որոնք շահի աղբիւր են համարում աստուածապաշտութիւնը:
Ձեր ուշադրութեանն եմ հանձնում նաև 2000թ. Հուլիսին Ալիք օրաթերթի սրահում արտասանած Արամ Ա. Վեհափառի հետևեալ խոսքերը ((Անթլիասը և Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը մեր ազգի և հայրենիքը յուզող ընդհանրական հարցերու շուրջ միշտ եղած են միասին: Մեր Աթոռը և Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը գործակցեցան յատկապէս 1956-ին ասդին...Մենք միասին պայքարեցանք ամէն իմաստով մեր բոլոր գաղութներեն ներս...)) ա՞յս է քրիստոնեական վարդապետոէթիւնը: Քաւլիցե «կուսակցականացած չէ Անթլիասը: Այն չի պառակտել եկեղեցին:

Սիրելիս ձեր մէջբերած համարը ընդհանրապէս կապ չունի մեր խօսակցութեան թէմային,գնահատելի է որ ուզում եք ասել թէ Աստւածաշնչից տեղեակ էք բայց խնդրում եմ ամեն մէկ համար իր տեղին օգտւեք:
Երկրորդ կարծեմ դուք ընդհանրապէս եկեղեցի չեք այցելում եւ չգիտեք թէ ինչ է ասւում Ս.Պատարագի ժամանակ «Եւս առավել» աղօթքի ընդացկում,որ տրւում է Ամէնայն հայոց Գարեգին վեհափառի եւ Ամէնայն հայոց մեծի տանն կիլիկիոյ Արամ վեհափառի անուները:
Եթէ Արամ վեհափառը ասում է օգնել ենք չի նշանակում որ իրենց հրամանի ներքոյ են գտնւում եթէ այդպէս է Էջմիածինն էլ շատ դեպքերում եւ մինչեւ օրս նաեւ թիկունք է եղել ու է դաշնակցութեան
ուրեմն Արամ վեհափառը եթէ ասել է Գարեգին վեհափառը արգեն իսկ վաղուց կատարել է:
Եւ վերջում սաստելով ձեզ ասում եմ որ չփորձեք մէկ անգամ եւս Քրիստոսի խոսքերը նմանեցնեք քաղաքական խօսքերին:Ես երբ մեջբերում կատարեցի նրա համար էր որ փաստեմ որ կաթողիկոսը թէ Ամէնայն հայոց եւ թէ Մեծի տանն Կիլիկիո կաթողիկոսը եկեղեցու գլուխը չեն:
Կրկնում եմ այլեւս նման սխալ թոյլ չտաք:

Պատվարժան mi vomn
Պ. Հրաչ Միրզախանեանը իր հոդվածում մեջ բերելով Պ.Լևոն Ահարոնեանի գրքից գրել է Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի այս խոսքերը. «Դաշնակցութիւնը,Կիլիկիոյ կաթողիկոսին պտտեցնելով աշխարհի չորսբոլորը, ոչ մի ջանք չի խնայում նսեմացնելու Ամենայն Հայոց կաթողիկոսութեան ազդեցութիւնը:» Արդիւք սխալ է այդ գրվածը, ո՞վ է սխալ խոսում Պ. Միրզախանեանը, Պ. Ահարոնեանը թե Գարեգին Ա. Կաթողիկոսը, դուք որ ասում էք (ես շատ աւելի տեղեակ եմ մեր հոգեւոր զոյկ կենտրոններից քան որեւէ մէկը) կարող էք նշէք գոնե մի պարակա որ1958-ից հետո Անթլիասականները հնազանդված լինեն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, կամ աշխատած լինեն բարձրացնելու նրա հեղինակութիւնը:Դուք գրում էք բոլորը պարտավոր են հնազանդւեն Գարեգին Վեհափառի հրամանին խնդրեմ ասացէքթե ի՞նչու Անթլիասական եկեղեցիներում չեն ընթերցում և տարածում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի սրբատառ կոնդակները: Խնդրում եմ մեջբերել համոզիչ փաստեր ոչ ձեր« 23February, 2010 01:04:18» գրութեան նման անվավեր զրույցներ:

Հարգելի Պրն. Հրաչ Միրզախանյան, շնորհակալություն այս նյութի համակողմանի, գիտական ու փաստագրական ուսումնասիրության համար: Ձեր կողմից կատարած ուսանելի աշխատանքը անկասկած օգտակար կլինի իրանահայ համայնքում գոյություն ունեցող ազգային- մշակութային ու կրոնական հարցերի քննարկման գործում:

Ուրախալի է, որ նյութի քննարկումը կատարվում է կիրթ ու փոխադարձ հարգանքի սահմաններում: Բայց պետք է նշել, որ ոմանք, օրինակ հարգելի mi vomn- իր ոչ հիմնավորված ու մշուշապատ կարծիքներն է շարադրում առանց Հրաչ Միրզախանյանի նյութին լիովին ծանոթանալով: Հարգելի mi vomn, եթե ուշադիր լինեք, Ձեր հարցադրումների պատասխանները կգտնեք Միրզախանյանի կողմից նշած փաստաթղթերի մեջ:

«ԻՐԱՆԱՀԱՅԵՐ» կաեքէջը և «ՅՈՅՍ» թերթը սիրով իրենց էջերը տրամադրել են նյութի ազատ քննարկման համար, որի համար շնորհակալ ենք, իսկ դուք անարգելով ազատ խոսքի իրավունքը , սաստում եք մարդկանց իրենց կարծիքն ազատորեն հայտնելու համար: « Ձեզ ասում եմ, որ չփորձեք մէկ անգամ եւս Քրիստոսի խոսքերը նմանեցնեք քաղաքական խօսքերին»: Հարգեի mi vomn, Ձեր ոճը ծանոթ միջնադարյան ինկվիզիտորների( inkvizitor) շանտաժի ոճն է: Բարի եղեք, ի սեր Աստծո, ՆՅՈՒԹԸ ՄԻ ՇԵՂԵՔ....

Սիրելի mi vomn ի՞նչու էք խույս տալիս իմ հարցադրումներին պատասխանելուց, այսպես է իմ ներկայացրած հարցը(Եթե ճիշտ է ձեր հավակնութիւնը ին՞չու պաշտոնական փաստաթղթերում «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան» անվան շարունակութեան չեն ավելացնում «Ամենայն Հայոցը»ը, և ինչ՞ու Անթլիասի գահակալը երբեք իր անվանը չի կցում «Ամենայն Հայոցը»ը: Ի՞նչու էք վախենում ուղղակիորեն պատասխանելոխց:Այսինքը ի՞նչ վախ: Հաստատ խոսք չունեք ասելու, և համարձակութիւն խոստովանելու ձեր սխալը: (Չէ որ նա Ամենայն Հայոց չէ:) : Խնդրում եմ խոսեք, ճարպկորեն մի շրջանցեք հարցադրումները:
Ես մեջբերել եմ Արամ Վեհափառի արտասանած խոսքերը, որտեղ նա երբեք չի ասել «օգնում ենք» սակայն դուք ապաշքարա աղավաղում էք նաև Արամ Վեհափառի արտահայտութիւնները և անում ձեր ցանկացած եզրահանգումները

Նախ ասեմ որ Գարեգին Վեհափառի խօսքը ճիշտ չէ որ այդպէս անհարգալից բառերով արտայայտւի իր հոգեւոր եղբոր Արամ Վեհափառի հասցէին քանի որ Քրիստոս այդպիսի բան չի ուսուցանել:
Երկրորդ միթէ Արամ Վեհափառը երեխա է եւ դաշնակցութիւնը ծնող որ ուր որ ուզէ Վեհափառին պտացնէ,ի նկատի առնելով որ արդեն քանի տարիներ է որ Արամ Վեհափառը համաշխարհային եկեղեցիների խորհրդի նախագահն է եւ չեմ կարծում մի այսպիսի պաշտօն ունեցողին որ բոլոր աշխարհի եկեղեցիների կողմից ճանաչւած դեմք է եւ բոլորի վստահելի անձը որ իրենց քւէարկութեամբ նշանակւել է այդ պաշտօնին դաշնակցութիւնը այդպիսի դիւրին կարողանայ իր հրամանի տակ առնել,եւ լավ կը լիներ Գարեգին Վեհափառը գոնէ մի քիչ Հայրապետին վաել ձեւով արտայատւեր,երբ Արամ Վեհափառը նրա մասին խօսելիս ասում է որ «Ես ձեռքս մեկնած Ամէնայն Հայոց հայրապետին եւ մայր աթոռին կը շարունակէմ ծառաել Հայ ազգին»գօնէ մի քիչ փոխադարձ հարգանքով պէտք էր Գարեգին Վեհափառը արտայայտւեր:
Ես խնդրում եմ ձեզանից որ հարցերը իրարու չը շաղկապէք,ես բոլորը ասելով երբէք նկատի չունէի Կիլիկեան աթոռը քանի որ վերջինս ինքնանկախ աթոռ է եւ ունի իր թեմերը եւ երբեք կարիք չունի մէկի հնազանդւելու,այլ իմ խօսքը ձեր«Ի՞նչու Գարեգին Վեհափառը մեր թեմը չի այցելում»հարցին պատասխանն էր որ ինքը չի կամենում այլապէս թէ պետութիւնը եւ թէ Սրբազանը պարտաւոր են հնազանդւել նրա այցելութեան գալու հրամանին եւ ոչ թէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսի հնազանդմանը եթէ լաւ ուսումնասիրեք պատմիութիւնը կը տեսնեք թէ երբ Հայաստանում կար տարբեր Կաթողիկոսանիստ աթոռներ մէկը միւսին հնազանդութեան կարիքը չէր զգում,քանի որ նրանք բոլորն էլ կաթողիկոսներ էին եւ ինքնանկախ աթոռներ:
Ձեր«կարող էք նշէք գոնե մի պարագայ որ1958-ից հետոյ Անթլիասականները հնազանդված լինեն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, կամ աշխատած լինեն բարձրացնելու նրա հեղինակութիւնը» կը տամ հետեւեալ հարցումը խնդրեմ ինձ ասացեք թէ ձեր նշած թւականից ի վեր որ պարագաներում է Ամէնայն Հայոց կաթողիկոսութիւնը աշխատել բարձրացնելու Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսութեան անունը դրանով հանդերձ որ մեծ եղեռնի եւ կոմոնիստական շրջաններում ճակատագրական դէր է ունեցել Հայութեան պահպանման եւ կործանումից ազատման վտանգից:
Ի՞նչու Ամէնայն Հայոց կաթողիկոսը երբեք կոնդակներ չի ուղարկում մեր թեմերը որ կարդացւի,նախ թողեք Վեհափառը ուղղէ իր կոնդակը եւ այն ժամանակ եթէ չկարդացւի դուք իրաւացի էք(խնդրեմ չասէք թէ հեռուստատեսութիւնից վերցնեն եւ կարդան քանի որ եթէ Վեհափառները թէ Գարեգին եւ թէ Արամ Վեհափառները պաշտոնական նամակ կամ կոնդակ չուղարկեն չի կարելի որեւէ կերպով նրանց խօսակցութիւնը գրի առնեն եւ կարդան իբր պաշտոնական նամակ կամ կոնդակ):
Եւ վերջում աւելացնեմ որ իմ տւած բոլոր տեղեկութիւնները փաստերի հիման վրայ են եւ եթէ դուք տեղեակ չէք այդ դեպքերից չի նշանակում որ իմ ասածները անվաւեր են,ես իւրաքանչիւր տւած պատասխանիս համար ունեմ հիմնաւորւած փաստ:

Յարգելի պրն.Արարատ ձեզանից կը խնդրեմ որ նախ ընդհանուր պատգամները կարդաք եւ յետոյ կարծիք յայտնեք,քանի որ իմ հարցումները ուղղւած չէն հեղինակին այլ պատգամ տւողներին որոնց հարցին հարցով եմ պատասխանել:
Իմ բոլոր ասածներն էլ շատ պարզ են եւ քանի որ դուք լրիւ պատգամները չէք կարդացել ձեզ մշուշոտ է թւում:Եթէ կարդաք նախորդ պատգամները կիմանաք թէ ես չեմ սաստել կարծիք տւողին այլ սաստել եմ քաղաքական դեպքը Քրիստոսի խօսքերին համահաւասարեցնելը ինչը չարաշահում է նկատւում մեր Տիրոջ խօսքերից,եւ եթէ մի քիչ դուք նախանձախնդիր լինէիք կրօնի նկատմամբ դուք էլ նոյն ձեւով կը վարւէիք:

Ես հստակ պատասխանը ձեզ տւի եթէ թերթեկ մեր պատարագամատոյցը կը տեսնեք որ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի անւան սկիզբը գրւած է Ամէնայն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս,նաեւ Կաթողիկոսութեան կնիքները բոլորը գրւած են Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո,նաեւ ներկայացնելու ժամանակ ասւում է Ամէնայն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո,ես չեմ հասկանում միթէ այդքան դժւար է որ հասկանաք թէ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսութիւնը պատկանում է բոլոր հայերին եւ բոլոր հայերի ժառանգութիւնն է:Դուք կարծում էք որ Կիլիկիո կաթողիկոսութիւնը որեւէ մէկի սեփականութիւնն է,միթէ այն ժամանակ որ աթոռը Սիս մայրաքաղաքից Անթիլիաս փոխադրւեց դաշնակցութիւնը որ այդ ջարդերի ու պանդխտութիւնից հազիւ էր Հալէպ հասէ դէր ուներ աթոռի փոխադրմանը,եթէ դաշնակցութիւնը այդպիսի զօրաւոր ուժ ունէր ինչու չկարողացաւ ջարդի առաջը առնել,աթոռը փոխադրւելու միակ նպատակը այն էր որ կաթողիկոսութիւնը պահպանւի:Ուրեմն ես չեմ հասկանում ինչ կայ սրա մէջ անհասկանալի որ այդքան դժւար է ձեզ համար այս դեպքի ընբռնումը,միթէ դժւար է սրա հասկանալը որ երբ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսը ընտրւեց Ամէնայն Հայոց Կաթողիկոս այն բանի փաստն էր որ զոյգ աթոռները մէկ են,որ զոյգ աթոռները նոյն դաւանանքն ունեն,որ զոյգ աթոռներն էլ սերած են առաքեալներից,որ զոյգ աթոռներն էլ ծառաիւմ են համայն Հայութեան ի Հայաստան եւ ի սփիւռս աշխարհի,միթէ դժւար է հասկանալ որ երբ միւռոն օրհնեքին զոյգ աթոռներն էլ իրենց կաթսաներում խառնում են միմեանց միւռոնը եւ համայն աշխարհով յայտարարում որ սա միասնութեան եւ եղբայրութեան նշան է,կամ միմեանց նոր ընտիր գահակալների օծում ստանալը միմեանցից որ միութեան նշան է հասկանալը:
Հասկացեք վերջապէս եկեղեցին մի է,սուրբ է, առաքելական է եւ ընդհանրական եւ զոյգ կաթողիկոսներն էլ աշխատում են Համայն Հայութեան համար:

Հարգելի mi vomn, դուք իսկապես նպատակ եք դրել խանգարելու և թույլ չտալու նյութի ազատ ու առողջ քննարկմանը: Դուք Ձեզ դրել եք ամենագետի տեղ և անքաղաքավարիորեն սրա նրա հասցեին օգտագործում եք. «չգիտեք», « ինչու դժվար է հասկանալ», «տեղյակ չեք» և այլ արտահայտությունները:

Ավետարանը, հին ու նոր կտակարանները, Նարեկն ու Շնորհալին, որ հավանաբար թերի եք կարդացել (երբեք հղում չեք կատարում) մեր գրադարաններում էլ կան: Մենք էլ ծնվել ու մեծացել ենք Իրանում, նույն լուսավորչական եկեղեցու ավազանում ենք սուրբ մյուռոնով կնքվել: Մի փորձեք թաքնվելով Քրիստոսի փեշի տակ ու շանտաժի ենթարկել այլոց...

Դուք Ձեր արտահայտությունները հաստատելու համար ոչ մի թերթի, գրքի և այլ հավաստի աղբյուրների անունների էջերը չեք նշում (ինչպես կատարել է պրն. Միրզախանյանը)... Հետևաբար Ձեր խոսքերը անճշգրիտ են ու հավաստի լինելուց շատ հեռու :
Դուք բոլորին կարգի եք հրավիրում, բայց տեսեք ինչպիսի հանդգնություն եք ցուցաբերում Ամենայն Հայոց Հայրապտին անճշտախոս անվանելով, և գրում եք.
«Նախ ասեմ որ Գարեգին Վեհափառի խօսքը ճիշտ չէ որ այդպէս անհարգալից բառերով արտայայտւի իր հոգեւոր եղբոր Արամ Վեհափառի հասցէին քանի որ Քրիստոս այդպիսի բան չի ուսուցանել:»

Անտեղի եք 40 աղբյուից մաղով ջուր կրում՝ հաստատելու համար անհաստատելին:

Իրանահայությունը մի կարևոր խնդիր ունի. Իրանահայ թեմը անհրաժեշտաբար պետք է վերամիանա ՄԱՅՐ ԱԹՈՌ ՍՈՒԲ ԷՋՄԻԱԾՆԻՆ:

Յարգելի պրն.Արարատ մինչ ձեր յայտնւելը մենք այս բաժնում շատ խաղաղ բացատրութիւն էինք տալիս ու բացատրութիւն խնդրում միմեանցից,արդեն երկրորդ հոդւածն է ինչ գրում էք սկսել էք անհարգել,նման ազատ թեմաներ քննարկելը շատ լաւ են եթէ ձեր նմաները չխանգարեն այն,եթէ ունեք խօսելիք խնդրեմ եթէ ոչ անհարգալից բաներ մի գրեք քանի որ ով նման ձեւ է ւարւում նշանակում է որ խօսելիք չունի ու փորձում է անհարգելով դիմացիցին վիրաւորել, խնդրում եմ վերանաեք ձեր այս արարքը:
Երկրորդ ես երբեք ձեր ասած արտայատութիւնները չեմ արել ես ասել եմ «միթէ դժւար է սրա հասկանալը»«միթէ այդքան դժւար է որ հասկանաք»«չեմ հասկանում ինչ կայ սրա մէջ անհասկանալի որ այդքան դժւար է ձեզ համար այս դեպքի ընբռնումը,միթէ դժւար է սրա հասկանալը»«Հասկացեք վերջապէս»որի նպատակը մէկին անհարգելը չէ ինչը դուք էք կարծում,ես ուղղակի հարց եմ ուղղել իմ սիրելի խօսակիցներին եւ խնդրում եմ որ դուք չաշխատեք որ ձեր սխալ ընբռնումը նաեւ համոզեք միւսներին որ նրանց էլ լարեք ու այս խօսակցութեան էջում լարւածութիւն առաջացնեք,կրկնում եմ եթէ ունեք ասելիք առանցի մէկին վիրաւորելու հրամէցէք:
Երրորդ ես երբէք ինձ ամէնագետի տեղ չեմ դրել ինչը դուք էք ասում այլ ես բոլոր իմ ասածների համար ունեմ փաստեր որը որ կը կամենաք ասեք ես կը ներկաեացնեմ:
Չորրորդը՝նոյն եկեղեցուց,նոյն աւազանից եւ նոյն միւռոնով մկրտւելը ու կնքւելը գրաւական չեն որ ամէն բան գիտեք եկեղեցու մասին,քանի որ արտաքին կառոյցը եւ վարչական ձեւը որեւիցէ կապ չունի մկրտութեան ու դրոշմին:
Հինգերորդ՝Քրիստոսի մասին խօսելիս նախ լավ մտածեք թէ ինչ էք ասում յետոյ խօսեք,քանի որ Քրիստոս ոչ իր է ոչ էլ առարկայ որ մեկը թաքնւի նրա փեշի տակ եւ ինչ որ ուզի ասի,ահա այս ձեր խօսքը փաստն է այն բանի որ ոչ մէկ տեղեկութիւն չունէք եկեղեցուց եւ սա ապացոյցն է այն բանի որ ասացի:
Ես երբեք չեմ խօսել Գարեգին Վեհափառի ճշտախօս կամ անճշտախօս լինելու մասին այլ նրա ընտրած ոճի սխալութեան մասին,ինչպէս վերը նշեցի ես իմ ամէն մէկ խօսքի համար ունեմ ճշգրիտ աղբիւր որ ցանկանալու դեպքում կարող եմ ներկաեացնել,եւ դարձեալ կրկնում եմ մի անհարգեք քանի որ անհարգելը շատ դիւրին բան է եւ ես ել նոյն ձեւով կարող եմ վարւել ձեզ հետ,բայց իմ քաղաքաւարիութիւնը թոյլ չի տալիս նմանւեմ ուրիշներին եւ այդքան հասարակ արտայայտութիւններով ներկայանամ այսպիսի խօսակցութեան:
Խնդրում եմ ձեզ որ այլեւս նման ասածւածքներ չը ուղղեք,մի քիչ հարգալից եղեք ինչքան էլ որ դիմացինի կարծիքը ձեր դուրը չը գայ:
Եւ վերջապէս ասեմ որ ինչքան էլ այստեղ խօսեք ու գրեք ոչ մի բան չի փոխւի,քանի որ մինչեւ զոյգ Վեհափառները,երկու աթոռների հոգեւոր գերագոյն խորհուրդը եւ հոգեւորականները չը քննարկեն այս հարցը եւ համաձայնութեան չգան հազար տարի յետոյ էլ ոչ մէկ փոփոխութիւն չի լինի,մէկ հատ պարզ օրինակ բերեմ վերջերս կաեացած դեպքից Ջաւախքահայութիւնը դիմելով Արամ Վեհափառին խնդրել էին որ իրենց թեմը միացնէլ Կիլիկիո Կաթողիկոսութեան,նախքան որեւէ որոշում տալու Արամ Վեհափառը եղելութիւնը ճշտեց Գարեգին Վեհափառի հետ խօսելով եւ Ջաւախքահաիւթեան պատասխանեց որ իրենց հարցերը պէտք է լուծեն մայր աթոռի հետ քանի կապւած են նոյն աթոռին, ուրեմն տեսէք թէ մի համայնք որ ոչ առաջնորդ ունի եւ ոչ էլ առաջնորդարան եւ շատ հեշտ է նրա ընդունելը որպէս թեմ եթէ այդքան դժւար է ու թէրեւս անհնարին ուրեմն ինչքան աւելի դժւար եւ անհնարին է նման գործ կատարելը մի թեմում որ ունի թէ առաջնորդ եւ թէ առաջնորդարան:
Մի ուրիշ փաստ էլ որ աթոռները առանց իրար հետ խորհրդակցելու ինքնագլուխ որոշումներ չեն տալիս սա է որ սրանից քանի ժամանակ առաջ երկողմ համաձայնութեամբ զոյգ Կաթողիկոսներն էլ համաձայնեցան որ միմեանց աթոռներից կարգալուծ եղած միաբանների եւ քահանաների դիմումը վերստին հոգեւորական դառնալու համար չնդունեն, դուք տեսեք որ մի հոգեւորականի ընդունումը որ անգամ ճակատագրական դէր չունի համայնքների մէջ անհնար է ուրեմն ինչքան աւելի եւս անհնար է թեմերի փոփոխութիւնը որ ուղղակի կապւած է ժողովրդի հետ:

Պատվարժան mi vomn
Դուք հավակնում էք(ես շատ աւելի տեղեակ եմ մեր հոգեւոր զոյկ կենտրոններից քան որեւէ մէկը) , ես կասէի դուք շատ անտեղեակ էք և թիւրիմացաբար էք կատարում նման հայտարարութիւն կամ էլ հետապնդում էք հետին նպատակ որն է ամէն կերպ մրոտել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան վարկը : Դուք ինչպէս չգիտէք որ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ճամբորդութիւնը որևե երկիր կատարվում է պաշտոնական հանգամանքների ներքո, պետական մակարտակով և հանդիսանում է դիպլոմատիկ այց, և ունենում միջազգային արձագանք ,այն կատարվում է երկու երկիրների արտաքին քաղաքականութիւնների անհրաժեշտութիւններից ելնելով,այդ նպատակը իրագործելու համար կազմվում է երկկողմ հատուկ պետական հանձնախումբ ստորագրվում է պրոտոգոլներ, նշանակվում է համազոր հիւրընկալ պաշտոնեա պետական մակարտակով, կազմվում է դիմավորման հանձնախումբ, ճշտվում կեցութեան վայրը , մշակվում շրջագայութեան և ներքին ճամբորդութիւնների պլան, կազմվում է հիւրի անվտանգութիւնը ապահովող հատուկ կոմիտե, մշակվում այցելութիւնների պլան և բանակցութիւնների օրակարգ և ... ուրեմն հենց այդպես չէ որ դուք էք գրում.( Գարեգին վեհափառը կաթողիկոս է եւ եթէ հրաման արձակի բոլորը պարտաւոր են հնազանդւել նրա հրամանին անկախ թէ ինչ դիրքի տէր են,եթէ նա ինքը կամենա այցելի մեր թեմը ոչ ոք անգամ սրբազանը չի կարող արգելել նրան քանի որ նա կաթողիկոս է եւ այդ ոչ իրա կամքը այլ իր պարտքն է հետաքրքրւելու մեր թեմերով նաեւ:) Այս խոսքերը կամ բխում են ձեր անտեղեկությունից որը հակառակ է ձեր հավակնութեանը որ դուք ամենագետ էք, կամ էլ վարում էք ամբոխվարական քաղաքականութիւն , ի՞նչի տեղ էք դրել ժողովրդին, սիրելիս:

mi vomn,

Դուք խախտելով հավատքի ու բարոյականության բոլոր սահմանները,
Ամենայն Հայոց կաթողիկոս երջանկահիշատակ Գրեգին Ա.-ին անճշտախոս եք անվանել (մեղա, մեղա Քրիստոսին): Ահա Քրիստոսի նզովքին արժանի Ձեր բառերը.

«Նախ ասեմ որ Գարեգին Վեհափառի խօսքը ճիշտ չէ որ այդպէս անհարգալից բառերով արտայայտւի իր հոգեւոր եղբոր Արամ Վեհափառի հասցէին քանի որ Քրիստոս այդպիսի բան չի ուսուցանել:»

Ըստ Ձեզ, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս երջանկայիշատակ Գարեգին Ա. -ն Քրիստոսի ուսմունքը չի ուսանել, ուստի նրա խոսքը ճիշտ չէ,ըստ Ձեզ:Թող դատեն հավատացյալները:

mi vomn,
Դուք շարունակում եք շեղվել և թույլ չտալ կենտրոնանալ հիմնահարցի քննարկմանը, որն է Անթիլիասի կողմից բռնագրաված ԻՐԱՆԱՀԱՅ ԹԵՄԵՐԻ ՎԵՐԱՄԻԱՑՈՒՄԸ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԻՆ:

Ամենայն Հայոց կաթողիկոս երջանկայիշատակ Վազգէն Ա. 20 Դեկ.1957 թ. կոնդակում դատապարտելով այդ քայլը ասում է.

«...Առանց Ս. Էջմիածնի նոյնիսկ ինք Անթիլիաս նման է աւազի վրայ շինւած տունի: ...Իբրեւ Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց, Եկեղեցիի եւ Ազգի առաջ «յԱթոռոյ» կը դատապարտենք Տ.Զարեհ եպիսկոպոսը եւ իր գործակիցները, որոնք իրենց հակականոնական արարքներով եւ Ամերիկայի մեր թեմերուն մէջ կատարած ոտնձգութիւններով ենթակայ պիտի դառնան մեր Եկեղեցիի եւ Ազգի նզովքին: ...Կոչ կընենք մեր բոլոր նւիրապետական Աթոռներուն, հոգեւորականութեանը եւ համայն հայ ժողովուրդին՝ որեւէ ձեւով չքաջալերել Անթիլիասի ուղեկորոյսները, հեռու մնալ անոնց ձեռքերէն...Անոնք ճամբայ ելած են հալածելու եւ լացնելու Ս.Էջմիածինը: Եւ երբ Ս. Էջմիածինը կը հալածւի, այդ ստոյգ նշան է, որ հալածւողը ինքը ամբողջ հայ ժողովուրդն է: Այդ է մեր Ազգի փորձը հին եւ նորագոյն պատմութեան»:

Սառը պատերազմի տարիներին, բռնակալ շահի ռեժիմի ՍԱՎԱՔ-ի և դաշնացական կուսակցության դավադիր համագործակցության, երկփեղկեցին հայոց դարավոր եկեղեցին և իրանի թեմերը բռնությամբ կցեցին Անթիլիասին: Այսօր ժամանակն է.

ԻՐԱՆԱՀԱՅ ԹԵՄԵՐԻ ՎԵՐԱՄԻԱՑՈՒՄԸ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԻՆ:

Դարեր շարունակ հայ ժողովրդի մեկ հատվածը ապրում ու ստեղծագործում է Իրանում: Բռնագաղթի ենթարկված իրանահայությունը 400 տարիների ընթացքում կառուցեց Նոր Ջուղա քաղաքը, տասնյակ եկեղեցիներ, վանքեր ու մշակութային կենտրոններ ստեղծեց: Արևելքի առաջին տպարաններից մեկը հիմնադրվեց Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանքի տարածքում: Հայ վաճառականների ներդրումները Իրանի տնտեսական , առևտրական ու նաև երկրի դիպլոմատիկ հարաբերություններում այլ երկրների հետ իրենց ուրույն տեղը ունեն: Այս բոլորը խոսուն վկաներն են այն բանի, որ հայ ժողովուրդը հին ու հարուստ մշակույթ ու հավատք կրող ժողվուրդ է:

Երկար կարելի է գրել այն շինիչ դերի մասին, որ ունեցել է Իրանում ապրող հայությունը:

Ի գնահատումն վերը նշվածի, Իրանում ապրող հայությունը կրոնական փոքրամասնության կարգավիճակի փոխարեն առնվազն պետք է ունենար ԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿ՝ իր բոլոր առավելություններով հանդերձ:

Մեծ կորուստ է, որ իրանում ապրող հայությանը չի հաջողվել առ այսօր հասնել ԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ: Իսկ կրոնական փոքրամանության կարգավիճակն էլ գտնվում է անմխիթար պայմաններում: Իրանահայության կենսական հարցերի բարելավման ուղղությամբ հիմք ընդունելով պրն. Հրաչ Միրզախանյանի ուսումնասիրության դրույթները, կատարում եմ հետևյալ առաջարկությունները.

1. Քանի որ Իրանում ապրող հայերը արևելահայեր են իրենց լեզվով ու մշակույթով և ընդհանուր ոչինչ չունեն Լիբանանի արաբ ժողովրդի մշակույթի հետ, ուր տեղափոխվել է Անթիալիսի ս. Աթոռը, ուստի Իրանահայության եկեղեցական թեմերը անհրաժեշտաբար վերամիացնել Ս. Էջմիածնին, ուր գտնվում է հայոց Հայրենիքը, Մայր աթոռը, մշակույթի կենտրոնն ու պետականությունը:

2. Բոլոր միջոցներով հասնել այն բանին, որ Իրանի հայությունը ճանաչվի որպես ԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹՅՈՒՆ՝ երկրում այլ ժողովուրդների հետ համահավասար ապրելու իրավունքներով:

Պրն.Արարատ Վազգէն վըհափառը երբ այս խօսքերը խօսում էր շատ լաւ գիտեր թէ նոյն օրերին ինչ ճակատացարկան դեր եւ տէղ ուներ Կիլիկիո Կաթողիկոսութիւնը այն օրերին,բայց կոմոնիստական ուժի ներքոյ պարտաւոր էր նման կերպ խօսել քանի որ կոմոնիզմը երբեք չէր ուզում որ ժողովուրդ հոգեւոր դաստիարակութիւն եւ կրթութիւն ստանան նրա համար հոգեւորականներին միշտ պարտադրում էր նման խօսքերով հանդես վան եթէ ոչ ինչպէս որ Մատթէոս սրբազանին եւ շատ ուրիշ հոգեւորականերին սպանեցին նոյն ձեւ կը վարւէին իրենց հակառակ կեցող բոլոր հոգեւորականներին:
Երկրորդ կարծես նախորդ ասածներս լաւ չէք կարդացել եթէ մէկ անգամ էլ կարդաք կը տեսնեք որ ոչմիայն դուք այլ հազարաւոր ձեր նմաները հարիւր անգամ աւելի մեծ տառերով էլ որ գրեն ձեր գրածը մինչեւ երկողմ համաձայնութիւն չլինի ոչ մէկ բան չի փոխի մեր թեմերի մէջ:
Հիմա դուք անընդհատ գրեք տէսնենք բան կը փոխւի թէ ոչ:Հա դէ գրի նաենք:

Ներողութիւն եմ խնդրում տառասխալների համար եւ ուղղելով ներկաեացնում եմ:
Պրն.Արարատ Վազգէն վեհափառը երբ այս խօսքերը խօսում էր շատ լաւ գիտեր թէ նոյն օրերին ինչ ճակատագարկան դեր եւ տէղ ուներ Կիլիկիո Կաթողիկոսութիւնը այն օրերին,բայց կոմոնիստական ուժի ներքոյ պարտաւոր էր նման կերպ խօսել քանի որ կոմոնիզմը երբեք չէր ուզում որ ժողովուրդ հոգեւոր դաստիարակութիւն եւ կրթութիւն ստանան նրա համար հոգեւորականներին միշտ պարտադրում էր նման խօսքերով հանդես գան եթէ ոչ ինչպէս որ Մատթէոս սրբազանին եւ շատ ուրիշ հոգեւորականերին սպանեցին նոյն ձեւ կը վարւէին իրենց հակառակ կեցող բոլոր հոգեւորականներին:
Երկրորդ կարծես նախորդ ասածներս լաւ չէք կարդացել եթէ մէկ անգամ էլ կարդաք կը տեսնեք որ ոչմիայն դուք այլ հազարաւոր ձեր նմաները հարիւր անգամ աւելի մեծ տառերով էլ որ գրեն ձեր գրածը մինչեւ երկողմ համաձայնութիւն չլինի ոչ մէկ բան չի փոխի մեր թեմերի մէջ:
Հիմա դուք անընդհատ գրեք տէսնենք բան կը փոխւի թէ ոչ:Հա դէ գրի նաենք:
Իրանահայ թեմերը շատ աւելի մխիթարւծ եւ բարելավւած են Էջմիածնական շատ թեմերից,ամէն տեսակետով,թէ հոգեւորակաների եւ թէ հոգեւոր աշխուժութեամ այս առ ի տեղտկութիւն ձեզ:
Երկրորդ գոնէ մի քիչ հարգանք ունէցեք ուրիշ երկրացիների հանդէպ,Հայաստանում երբ ասում ենք թէ Իրանահայ ենք զարմանքով հարց են տալիս թէ այսինքն մէր ՓԵՍԱ ԱԼԻԻ նման,ուրեմն պարսիկ է՞ք:
Իսկ լիբանանում կամ ուրիշ երկրներում ասում են թէ Իրանահայ էք ու հասկանում են այդքանը իսկ դուք արանց ամաչելու նրանց արաբ էք անւանում մի քիչ հարգանք հայրենակցի նկատմամբ ունենալը չեմ կարծում վնասակար լինի ձեր առողջութեան:
Ես այլեւս որոշել եմ քանի որ ուրիշը չկայ որ երկու բառ շնորքով բան գրի ժամս չւատնեմ ձեր նմանի հետ անիմաստ բաների մասին խօսելով:
Ձեզ հաջողութիւն սրանից յետոյ ինքներդ գրեք եւ ինքներդ էլ կարդացեք ՁԵԶ ՀԱՋՈՂՈՒԹԻՒՆ:
Բայց լավ իմացէք եթէ անհարգալից խօսքեր ասեք պատասխանը կստանաք:

Պատւարժան mi vomn
Ձեր 14 February, 2010 03:10:07 պատգամում գրել էք (Հայաստանի հանրապետութեան նախագահը բոլոր կրօնների այդ թւում նաեւ եհովայի վկաների գրանցումը ազատ յայտարարեց եւ Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածինը ոչինչ չկարողացաւ ձեռնարկել:)Ես չգիտեմ նախագահի որ հրամանագրի մասին էք խոսում բայց եթե դա այդպէս է այդպէս էլ պետք է լինի, դա նշանակում է պետական պատասխանատու մոտեցում: Աշխարհում գոյութիւն ունի միջազգային կոնւանսիիւններ, կա խղճի ազատութեան մասին նորմեր, կա մարդի իրաւունքների վերաբերեալ օրենքներ, ոչ ոք իրավունք չունի բռնի ուժով արգելել դրանք:Հայաստանը անկախ պետութիւն է , համարվում է ՄԱԿ-ի լիարժեք անդամ , ձգտում է մուտք գործել Եւրոմիութիւն, մասնակցում է Եւրոխորհրդի խորհրդարանական կազմակերպութիւնների աշխատանքներին, անդամակցում է միջազգային բազմազան ու բազմաբնույթ ուխտերին,խորհուրդներին կոնվանսիոյններին :Հայաստանի իշխանութիւնները իրաւասու չեն որևե ազգութեան կամ հաւատամքի դեմ դիմելու բիրտ ուժի գործադրման , մինչև այն ժամանակ որ նրանք չեն խաթարում երկրի ամբողջականութիւնը , անւտանգութիւնը և ... եթէ ձեր ասածի նման վարւեն չեն տարբերւի անգլոսաքսոններից, ֆաշիզմից ու թալիբանից: Հայաստանի իշխանաւորների կոկորդը դեռ սեղմում է մարտի մէկի ներքին արիւնալի դեպքերի չմարսւող ոսկորը:Ի սէր Աստծոյ միք պահաջել անեն աւէլին:Ասեմ նաև ես ամենից շատ եմ ատում ամեն տեսակի աղանդներին բայց ըստ Պ. Հրաչ Միրզախանեանի , եթէ իրեն ազգային հռչակող եկեղեցին է այսպէս «զինւորագրւում» ազգի պառակտման գործին, այլեւս ի՞նչ գանգատ կարելի է ունենալ ամէն տեսակի աղանդների աւերիչ գործունէութիւնից:
Սիրելի mi vomn ինչու էք սբաղւում ամբոխաւարութեամբ , ցանկանում էք այսպիսի պոռոտախոսութեամբ գրգռել մասաների կրոնական ու ազգային նուրբ զգացումները, անհիմն խոսում էք և ըսդ այդմ էլ անում սնամէջ եզրակացութիւն և այն հրամցնում մասաներին: Ձեր գրութիւններում դիպել էք բոլորին , առանց խղճի խայթի ու ամոթի զգացումի պիտակաւորում էք մեր վերջին երեք Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներին , ասում էք Գարեգին Ա. սխալ է խոսել , Գարեգին Բ.ն անտարբեր է թեմերի և ժողովրդի նկատմամբ ,Վազգեն Ա. պետական պատւեր է կատարել նզովելով Մայր Աթոռից եկեղեցիներ ու թեմեր կորզած Անթլիասականերին : Ձեզ մոտ նպատակը արդարացնում է միջոցը, ամեն կեղծիքի դիմելով ուզու էք ջրից չոր հանել Անթլիասին: Առաջարկում եմ խոսելուց եղեք զուսպ և խոսեք ըստ ձեր քար ու կշեռքի:

Mi vomn,
Ինչքան լուտանք որ ցանկացաք, թափեցիք: Եթե ձեզ նման կղերականները կարող են իրենց թույլ տալ ու այդքան կոպտորեն անարգել հայոց հայրապետներին, ապա մենք՝ պարզ մահկանացուներս, բողոքի տեղ չունենք: Փառք Աստծո, համացանցը ձեզանից անկախ և ազատ է: Թող ընթերցողները դատեն...

Լինելով Մեծի Տանն Կիլիկիո աթոռի ներկայացուցիչ հոգևոր, ունեք մի շարք տեղեկություններ ու գիտելիքներ, որ մե՝զ իրանահայերիս, հասանելի չէ: Գրում եք.

«Ես հստակ պատասխանը ձեզ տւի եթէ թերթեկ մեր պատարագամատոյցը կը տեսնեք որ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի անւան սկիզբը գրւած է Ամէնայն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս,նաեւ Կաթողիկոսութեան կնիքները բոլորը գրւած են Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո ...»

Բարի եղեք կնիքերից մի պատճեն ուղարկել «Յոյս» թերթին և «Իրանահայեր» կայքէջին,
իրանահայ հասարակությանը ծանոթացնելու համար:

Վերադառնալով Իրանում ապրող հայության հիմնահարցին, կրկին մեջբերում եմ կատարում Ամենայն հայոց Հայրապետ Վազգեն Ա.-ի Դատաստանագրից.

«...Առանց Ս. Էջմիածնի նոյնիսկ ինք Անթիլիաս նման է աւազի վրայ շինւած տունի: ...Իբրեւ Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց, Եկեղեցիի եւ Ազգի առաջ «յԱթոռոյ» կը դատապարտենք Տ.Զարեհ եպիսկոպոսը եւ իր գործակիցները, որոնք իրենց հակականոնական արարքներով եւ Ամերիկայի մեր թեմերուն մէջ կատարած ոտնձգութիւններով ենթակայ պիտի դառնան մեր Եկեղեցիի եւ Ազգի նզովքին: ...Կոչ կընենք մեր բոլոր նւիրապետական Աթոռներուն, հոգեւորականութեանը եւ համայն հայ ժողովուրդին՝ որեւէ ձեւով չքաջալերել Անթիլիասի ուղեկորոյսները, հեռու մնալ անոնց ձեռքերէն...Անոնք ճամբայ ելած են հալածելու եւ լացնելու Ս.Էջմիածինը: Եւ երբ Ս. Էջմիածինը կը հալածւի, այդ ստոյգ նշան է, որ հալածւողը ինքը ամբողջ հայ ժողովուրդն է: Այդ է մեր Ազգի փորձը հին եւ նորագոյն պատմութեան»:

ԻՐԱՆԱՀԱՅ ԹԵՄԵՐԻ ՎԵՐԱՄԻԱՑՈՒՄԸ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԻՆ ԲՆԱԿԱՆ ՈՒ ԱԶԳԱՆՊԱՍՏ ՊԱՀԱՆՋ Է:

Հ.Գ.
Երևանի «ԱԶԳ» թերթը կարևոր գտնելով քննարկվող հարցը, և Հայաստանի հայությանը ծանոթացնելու նպատակով , փետրվարի 27- ի իր համարում տպագրել է Հրաչ Միրզախանյանի կողմից կատարած ուսումնասիրությունը :

http://www.armtown.com/news/am/azg/20100227/2010022717/

Սիրելի Արարատ ես երբեք չեմ ասել թէ ես հոգեւորական եմ չեմ իմանում ինչու էք մտածում թէ ով եկեղեցու մասին մի բան ասի անպայման հոգեւորական է:Ոչ ես հոգեւորական չեմ ես էլ ձեզ նման պարզ աշխարհական եմ եւ ոչ մի օծում չունեմ:
երկրորդ թերթի համար որ նշան էք ուզում դիմեք որեւէ մէկ եկեղեցի վերցրեք «Սուրբ եւ անմահ Պատարագ»վերնագրով գիրքը,նաեցէք«Եւս առաւել» աղօթքի բաժին եւ կը համոզվեք իմ ասածին թէ ինչ է գրած այնտեղ:
Ես արդեն ասացի թէ Վազգէն Վեհափառը պրտադրւած էր այս խօսքերը ասելու եթէ դուք Հ1 կայանով սրանից շուրջ մէկ տարի առաջ «սովետական միութիւնը եւ հայ եկեղեցու իրաւիճակը նոյն ժամանակամիջոցում»հաղորդումը նաեիք ամէն բան ձեզ համար պարզ ու հստակ կլիներ թէ ինչու Ամէնայն Հայոց հայրապետը այսպիսի խօսքեր էր ասում ի դէմս Կիլիկիո Ս.աթոռին:
Եթէ իսկապէս Վազգէն Վեհափառը այսքան մարտական էր տրամադրւած Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսութեան նկատմամբ ապա ինչու Սպիտակի երկրաշարժից յետոյ ընդունեց Ամէնայն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսին եւ ինչպէս լուսանկարներն են վկաիւմ մէծ սիրով ողջագուրւած ընդունեց Կիլիկիո օրվայ Կաթողիկոս Գարեգին Վեհափառին:
Եւ ինչպէս ասացի նախկինում հազար էլ ասեք ոչ մէկ բան չի փոխւելու ես ձեզ 100% վստահեցնում եմ քանի որ զոյգ կաթողիկոսները պէտք է համաձայնւեն այս գործը կատարելու համար:

Հարգելի Մետաքսէ on 01 March, 2010 07:10:05 թվականին գրում եք.

«Պատւարժան mi vomn
Ձեր 14 February, 2010 03:10:07 պատգամում գրել էք (Հայաստանի հանրապետութեան նախագահը բոլոր կրօնների այդ թւում նաեւ եհովայի վկաների գրանցումը ազատ յայտարարեց եւ Մայր Աթոռ Ս.Էջմիածինը ոչինչ չկարողացաւ ձեռնարկել:)Ես չգիտեմ նախագահի որ հրամանագրի մասին էք խոսում բայց եթե դա այդպէս է այդպէս էլ պետք է լինի, դա նշանակում է պետական պատասխանատու մոտեցում...»

Հարգելի Մետաքսէ,
Թույլ տվեք այս հարցում Ձեզ հետ չհամաձայնվել: Աղանդները, այդ թվում Եհովայի վկաները, Հայաստանում գրանցվում են իշխանություններին մեծ գումարներ կաշառք տալու միջոցով (փաստաթուղթ չպահանջեք , չունեմ): Այս հարցում ո՛չ Հայաստանի իշխանությունները և ո՛չ էլ Աղանդների կազմակերպությունները ժողովրդավարական սկզբունքներով չեն աշխատում: Mi vomn-ը այս հարցում իրավացի է: Հայաստանի կաշառակեր պետական չինովնիկները մեղսակից են Աղանդների քայքայիչ գործունեության մեջ, իսկ Մայր աթոռը բացարձակ անգործություն ցուցաբերեց:

Եթե շատ բան չունենք, առնվազը քրիստոնեա լինելու 1700 տարվա փորձ ունենք: Եհովայի վկաները ի՞նչ նոր բան կարող են սովերեցնել մեզ: Համաշխարհային բանկերը իրենց միլիարդավոր վարկերով գաղութի են վերածում Հայաստանը, իսկ աղանդները քայքայում են հայ ընտանիքներն ու ազգի միասնությունն ու պայքարի ոգին:

Շատ ճիշտ էք սիրելի Արարատ եւ հաստատում եմ ձեր ասածները,քանի որ ինչպէս ասացիք իսկապէս վտանգ են թէ Հայաստանի եւ թէ Հայ եկեղեցու համար:
Իսկ մի բան էլ պէտք է աւելացնեմ որ իսկապէս արցունքոտ աչքերով է որ հիմա գրում եմ այս տողերը տեղեկացայ վերջերս նաեւ յայտնւել են սատանաեապաշտերը եւ սկսել են շատ զօրաւոր կերպով աշխատել եւ ցաւոք մեր ՀԱՅ ԱՌԱՔԵԼԱԿԱՆ ՍՈՒՐԲ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՍՈՒՐԲ ԱՒԱԶԱՆԻՑ ՄԿՐՏՈՒԹԻՒՆ ՍՏԱՑԱԾ երիտասարդ երիտասարդուհիները կուրօրէն հետեւում են նրանց սուտ եւ կործանիչ ինքնհաստատ,եւ ոչ մարդկաին խիղճ,ոչ հոգի,ոչ էլ արժտք ուրեցող բարոեական արժէքներից զուրկ սուտ կրօնին:
Սա իսկապէս մեծ ցաւ է ինձ համար որ այսպէս իրականութիւնների դէմ է կանգնած մեր Հայաստանը եւ մերՄայր աթոռը,թող Ամէնասուրբ եւ Ամւնաողորմած Աստւած ողորմի մեր նախադաւան ազգին եւ ինքը արթնութիւն տայ մեր Հայ երիտասարդ-ուհիներին:

Հարգելի mi vomn,

Խորհուրդ կտամ դադարել հայոց հայրապետներին մեկնաբանելուց: Հակռակ այն բանին, որ ջերմեռանդ հավատացյալ եք երևում, դրանով հանդերձ այդ գործը Ձեր կարողությունների ու իրավունքների սահմաններից դուրս է: Քննադատություն ու մեկնաբանում երկու տարբեր բաներ են:

Սպիտակի մեծ երկրաշարժի օրերին կաթոլիկ Մայր Թերեզան երկուտակված մեջքով Կալկութայից հասավ Հայաստան հայ որբերին օգնելու համար, Անթիլիասի կաթողիկոսի Հայաստան այցելությունը այդ դաժան օրերերին նվազագույն պարտականություն էր, իսկ Ամենայն Հայոց Հայրապետ Վազգեն Ա. –ի կողմից պատշաճ ընդունելությունը նույնպես նվազագուն պարտականություն էր: Ինչպես ասացի, Ձեր կողմից Հայոց Հայրապետի կոնդակի կամայական մեկնաբանումը, աստվածահաճո արարք չէ: Այդ ձևով պատմական փաստերը խեղաթյուրել հնարավոր չէ:

Աղանդավորների հարցում միաբան ենք: Աղանդավորները փայտի ցեցի պես քայքայում են մեր հազարամյա հավատքի սյուները: Ավերածությունները շատ ավելի խորն են, քան մեք ենթադրում ենք:

Լիովին համաձայն եմ ձեզ հետ սիրելի Արարատ՝ բայց միայն խնդրում եմ ընդունեք որ երկու աթոռներն էլ պատկանում են համայն Հայութեան,քանի որ երկուսն էլ մեր պապերի եւ նախնիների քրտինքի եւ արեան գնով է կերտւել եւ պահպանւել,ուրեմն եկեք միասնաբար տէր կանգնենք մեր հոգեէոր,մշակութաին եւ ազգային արժեքներին,քանի որ որեւէ աթոռի տուժումով համայն Հայութիւնն է որ կը տուժի:Շնորհակալութիւն

Հարգելի Արարատ
Ձեր« 02 March, 2010 06:03:53» գրությունը չափազանցված է ,չնայած կարող է պարունակում է նաև ճշմարտության չտրամաբանված բաժին , քանզի ըստ ձեզ, գոյութիւն չունեն փաստաթղթեր : Պարզեմ ասածս՝ թռուցիկ անդրադառնալով եկեղեցու պատմութեանը
Քրիստոնեութեան ընդունելը Հայաստանում իրագործվեց բռնի ուժով, ։ Ամէն մարդ պարտաւոր էր ընդունել նոր կրօնը կամ կորցնել իր գլուխը։Հայաստանի պետութեան անկումից հետո հայութիւնը վերածցեց կրօնական համայնքի, և կղերականութեան ապիկարութեան(բացառութիւնները հարգելի են ) հետևանքով մինչև 20-րդ դարի սկիզբը եկեղեցու նկատմամբ հասարակութեան մէջ կար բացասական կարծիք,այդ ժամանակաշրջանի ողջ գրականութիւնը հակակեղերական և հակա եկեղեցական է: Խաչատուր Աբովյանի անհետացման մեջ ոմանք մեղադրում են կղերականութեան: Խորհրդային ժամանակաշրջանի վերաբերեալ, ոմանք այն կարծիքին են, որ եկեղեցին շատ մեծ հարված է ստացել. հալածվել են հոգեւորականները : Դա, իհարկե, այդպես է, սակայն իրականութեան մեջ եկեղեցին ու կղերականները շահել են:Այդ ժամանակներում հայկական եկեղեցին ընկալվում էր որպես ազգային կառույց, որը հալածվում էր ոչ ազգային ռեժիմի կողմից, եւ նրա նկատմամբ ստեղծվել էր դրական հասարակական կարծիք:
Հայաստանի անկախացումից հետո եկեղեցու առջեւ ծառացավ պետական եւ հասարակական կյանքում դերակատարություն ստանձնելու խնդիր և անհրաժեշտութիւն: Այսօր Առաքելական եկեղեցին ձգտում է դրան և բնականաբար չի ցանկանում ունենալ մրցակիցներ կամ գործընկերներ: Եկեղեցին ու կղերականները այսօր հանդիսանում են անհանդուրժողականություն տարածող ու քարոզող գլխավոր դերակատարներ , նրանք ձգտում են ունենալ քաղաքական լծակներ և պետական դերակատարություն :Այդպիսի մենաշնորհ դերակատարություն ստանալու համար պարտավոր են պայքարել մնացած բոլոր կրոնական ուղղությունների դեմ իրենց մոնոպոլիան հաստատելու համար Հայաստանում, դրա վառ ապացույցն էր 2008-ի վերջին «Խղճի ազատության եւ կրոնական կազմակերպությունների մասին» օրենքում փոփոխություններ մտցնելու փորձը :
Հայաստանեաց Առաքելական Եկեղեցին միշտ հովանավորներ է ունեցել` պարսիկներ, ռուսները ,արաբներ, մոնղոլներ, թուրքեր... հիմա էլ փորձում են նույն հովանավորությունը ստանան Հայաստանի իշխող խմբավորումից :Դա էլ ապացուցվեց նախագահական ընտրութիւններում երբ եկեղեցին ներքաշվեց քարոզարշավի մեջ և քաղաքական ասպարեզում դարձավ կողմ: Այսօր եկեղեցին կանգնած է իշխանավորների, զինված մարդկանց ու զորեղների կողքին : Այսօր իշխանություն եւ եկեղեցի կապը աւելի ամուր է հասարակություն եւ եկեղեցու կապից:
Ուրեմն հոգևորականները ելնելով թեկուզ իրենց անձնական շահերից պարտավոր են և պայքարում են աղանդների դեմ, կարող է դա իրենց չի հաջողվում բայց գնում են դրան:Սակայն մեզ համար առաջնային անհրաժեշտութիւնը պետությունն է եւ պետության կայացումը: Իմ գրածների մեջ որոնց հետ դուք համաձայն չէք կա միջազգային հարաբերութիւնները հարկելու ու գործադրելու և պետության կայունացնելու պարտականութիւններից ելած գործելակերպի քննարկում : Ցանկացած կառույց կազմակերպութիւն կուսակցութիւն անձ , որն այդ խնդրին խանգարում է, պետք է չեզոքացվի: Երևի հենց այդ նպատակին է ծառայում Հայաստանի օփոզիցյաի ծավալած գործնեութիւնը: Այս իմ գրութիւնից թող չխանդավառվի mi vomn-ը Անթլիասի մասին ես լիովին կողմ եմ պ. Հրաչ Միրզախանեանի տեսակետին երբ ասում է «Արդ, եթէ իրեն ազգային հռչակող եկեղեցին է այսպէս «զինւորագրւում» ազգի պառակտման գործին, այլեւս ի՞նչ գանգատ կարելի է ունենալ ամէն տեսակի աղանդների աւերիչ գործունէութիւնից:»

ԻՐԱՆԱՀԱՅ ԹԵՄԵՐԻ ՎԵՐԱՄԻԱՑՈՒՄԸ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԻՆ, ԲՆԱԿԱՆ ՈՒ ԱԶԳԱՆՊԱՍՏ ՊԱՀԱՆՋ Է:

Հայ ժողովուրդն իր առաջին հզոր ազգային ազատագրական կռիվը մղել է 1500 տարի առաջ, Ավարայրի ճակատամարտում, Պարսից շահ Հազկերտ երկրորդի բանակի դեմ: Նախահարձակները կրոնը պատրվակ դարձնելով, նպատակ էին հետապնդում գրավել Հայաստանը և ստրկացնել հայ ժողովրդին: Հայ ժողովուրդը չենթարկվեց...

Դարեր անց, կրկին խնդիր ունենք, այս անգամ մենք մեր մեջ: Գերհզոր տերություններն իրենց շահերի ապահովման նպատակով հակադրություններ են սերմանում հայ ժողովրդի տարբեր հատվածների մեջ:

Սառը պատերազմի տարիներին Արևմուտքը՝ Ամերիկայի Միացիալ Նահանգների գլխավորությամբ, գաղափարական ու տնտեսական պատերազմ էր մղում Խորհրդային Միության դեմ: Այս հակամարտության մեջ Հայ յեղափոխան դաշնակցությունը (ՀՅԴ) զինվորագրվեց Արևմուտքի շահերի պաշտպանության գործին: Դաշնակցությունը պարտականություն ստացավ քաղաքականապես ու տնտեսապես թուլացնել Խորհրդային Հայաստանին, մի խոսքով շարունակել այն կռիվը, որն իր նպատակին չհասավ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օրերին՝ ֆաշիստների հետ համագործակցության ժամանակ:

Դաշնակցության առաջին թիրախը հանդիսացավ հայ եկեղեցին: Իրանահայության 400 տարվա թեմը մեկ էջանոց նամակի հիման վրա ( տես Հ. Միրզախանյանի աշխատությունը) բռնագրավեցին օտար ուժերի օգնությամբ ու կցեցին օտար երկրում արհեստական ստեղծված Անթիլիասի կաթղիկոսությանը: Այստեղից ծայր առավ տասնամյակներ շարունակվող հակադրությունները: Թե ինչպիսի ծանր հետևանքներ բերեց մեր ժողովրդին հայ եկեղեցու արհեստական երկփեղկումը, պետք է խորանալ պատմության մեջ: Հրաչ Միրզախանյանի աշխատության մեջ կան բավարար տեղեկություններ ու փաստարկներ այս մասին:

• Արհամարհական է իրանահայության համար, երբ մեր համայնքին իրանի պետական իշխանությունների մոտ ներկայացնում է մի հոգևորական, որը երկրի քաղաքացին չէ, երկրի մշակույթին ու լեզվին անծանոթ է (*):

• Ի՞նչ է, Իրանի հայությունը այնքան անընդունակ է՞, որ իրեն ղեկավարել չի կարո՞ղ, և դրսի՞ց մարդ պետք է բերեն մեզ ղեկավարելու համար: Այս վիճակը վիրավորական ու անընդունելի է:

• Դաշնակցական- Անթիլիաս փոխ կապվածությունը իրանահայության համար աղետաբեր է:

• Իրանի հայության եկեղեցական թեմերի վերամիացումը մայր աթոռին չի նշանակում Անթիլիասի ներկայացուցիչը փոխարինրլ Ս. Էջմիածնի ներկայացուցիչով :

Իրանահայությունը ինքն իրեն կառավարելու լիովին ընդունակ է:




(* )Տէր Սեպուհ Արքեպիսկոպոս Սարգսեանը «Յոյս» թերթին այսպես է պատասխանում.
Որպէս վերջին հարց, հետաքրքիր կը լինի իմանալ արդեօք պարսկերէն սովորե՞լ էք։
- Այնքանով, որ կրնամ քիչ մը հասկնալ ու հասկըցւիլ։ Ես լաւ արաբերէն գիտեմ, քրդերէն գիտեմ, եւ դրանք, եւ ինչու չէ նաեւ հէնց հայերէնի բառապաշարը, օգնում են պարսկերէնի խօսակցութեան մեծ մասը հասկնալ։
«Յոյս» թիւ 64
9 Դեկտեմբեր 2009

Հարգելի Մետաքսէ (04 March, 2010 11:40:02)
Ձեր պատմական մասի հետ համաձայն եմ, իսկ աղանդների հարցով լավ պատկերացում չունեք:

Այսօր էլ գերուժ պետությունները կրոնը պատրվակ դարձնելով, ժողովրդասպան պատերազմներ են հրահրում: Այս պատերազմները նախագծելու և կազմակերպելու համար ճշգրիտ տեղեկություններ են անհրաժեշտ: Այս տվյալները գերուժ պետությունները հայթայթում են աղանդավոր կազմակերպությունների միջոցով:

Եհովայի վկաները, մորմոնները, սատանիստները և այլ աղանդների ներկայացուցիչները թափանցել են Հայաստանի բնակչության ընտանիքներում և ճշգրիտ ուսումնասիրություններ են կատարում երկրի բնակչության սոցիալ- տնտեսական, հոգեբանական, ռազմա- քաղաքան, հավատքի պատկանելիության շուրշ: Այս տվյալները անհրաժեշտ են մեծ պետություններին, իրենց արտաքին քաղաքականությունը ճշտելու համար: Չեմ հավատում, որ աղանդները հայերին դարձի բերելու համար են Հայաստան հասել:


Աղանդները պառակտելով հայ եկեղեցին, խարխլում են հայ պետականության կառույցը: Աղանդավորների գործունեությունն այսօր Հայաստանում շատ նման է դաշնակցականների հակահայաստանյան գործունեությանը, որն իրագործել ու իրագործում են՝ Անթիլիասի աթոռը հակադրելով Մայր աթոռ Ս. Էջմիածնին:

ես կը կարծեմ սա մի ոմն կոչուած անցնաւորութիւնը այլեւս դարձած է ժամավաճար ես կառաջարկեմ որ յատուկ եկեղեցական հարձերու սպասարկութեան գրասենեակ բանայ քանի կարծես թէ մենք պարտաւորուած ենք ամեն անգամ սա մարդու եւ իրեն նման բուճ բաներ լսելու այս թեման այլեւս բարի եղեք եւ վերչակետ դրէք մտածեցէք թէ ինչպէս կարելի է յառաջացած երկիրներու հետ լաւաքոյն յարաբերութիւններ մշակել ոչ թէ նստինք իրար միս ծամել համարձակ եղեք եւ այսօրերու ցեղասպանութեան հարձի կապակցութեամբ քարոզչական աշխատանք տարէք ով քաջ մի ոմն մամիկոնեաներ եւ ........

Հարգելի mi vomn,
Ըստ երևույթին Ձեր աշխատանքային բերումով կրոնական ու եկեղցական հարցերին քաջածանոթ եք: Դուք լավ գիտեք, թե ինչպիսի պայմանների ներքո երկփեղկվեց հայ առաքելական եկեղեցին: Դուք ( 03 March, 2010 08:44:19) գրում եք « Լիովին համաձայն եմ ձեզ հետ սիրելի Արարատ՝ բայց միայն խնդրում եմ ընդունեք որ երկու աթոռներն էլ պատկանում են համայն Հայութեան,քանի որ երկուսն էլ մեր պապերի եւ նախնիների ...»

Հարգլեի բարեկամ, այն, ինչ հայկական է, պատկանում է համայն հայությանը, այդ թվում Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսությունը: Ս. Էջմիածինը, Արցախի Գանձասար եկեղեցին, Լոնդոնի սուրբ Սարգիս եկեղեցին, Իրանի հին ու նոր եկեղեցիները , Նյու -Եորքի սուրբ խաչ եկեղեցին, բոլորը մեր նախնիների ձեռակերտ կոթողներն են ու պատկանում են համայն հայությանը: Այս հարցում տարաձայնություն չկա:

Խնդրում եմ, հավատացյալի ազնվությամբ պատասխանեք. Ինչու՞ համայն հայությանը պատկանող Նիյու- Եորքի սուրբ Խաչ եկեղեցում դաշնակցականները պատարագի ժամանակ դաշունահարելով սպանեցին սրբազան Ղևոնդ Դուրյանին: Ի՞նչ էր նրա մեղքը...

Դաշնակցությունը, իր քաղաքական նպատակների համար, դիմում է ամեն տեսակի ոճրագործության : Դաշնակցականները հայ եկեղեցուց խլեցին Ս. Անթիլիասի աթոռը և այն ծառայեցնում են իրենց քաղաքական նպատակների համար: Անթիլիասը կվերադառնա մայր եկեղեցու գիրկը այն ժամանակ, երբ դաշնակցությունը հանգիստ կթողնի խաչին ու պատարագին և կզբաղվի իր « հեղափոխական» ու « ընկերավարական» գաղափարախոսության գործունեությամբ:

ԻՐԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ, ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ՈՒ ՄՇԱԿՈՒՅԹԱՅԻՆ ԿՅԱՆՔԻ ԱԶԱՏԱԳՐՈՒՄԸ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԳԱՆՊԱՍՏ ԳՈՐԾ Է:

Սիրելի Արարատ կարծեմ չէք ընբռնում իմ ասածը ես անձամբ թքած ունեմ որեւէ կուսակցութեան այդ թւում նաեւ դաշնակցութեան:
Իմ ասածս յետեւյալն է որ ես շուրջ 11 ամիս անմիջական կապի մէջ եմ եղել Անթիլիասի հետ եւ նոյնիսկ քանի ամիսներ ապրել եմ վանքում(չը մոռանաք որ եկեղեցական չեմ)եւ այս շրջանին տեսել եմ թէ ինչպէս են վերաբերւում միաբանութիւնը,Վեհափառը եւ միւսները կուսակցութեան անդամների հետ եւ ի հարկին Վեհափառը հաւաքների եւ ժողովների մէջ խիստ հանդիմանել է դաշնակցութիւնը եւ քննադատել նրանց ինչը պարզ վկայութիւնն է այն բանի որ ինչպէս որ կարծում էք հարազատօրեն չեն վերաբերւում նրանց հետ :Ես ըստ իմ տեսածին եւ լսածին եմ դատում հիմա դուք լաւ գիտեք կուզեք հաւատացեք չէք ուզում մի հաւատացեք ձեր գործն է:

Մետաքսէ՝ձեր նմաները ոչ արժանի են հայ եւ ոչ էլ Քրիստոնեայ կոչւելու,մէկը որ այդպէս խօսի Եկեղեցու այսինքն Քրիստոսի մարմնի մասին դժոխքի կրակին է արժանի,եկեղեցին եթէ չլիներ Աստւած գիտրի թէ ձեր նմաները հիմա որ ազգի ձեռքի տակ ում տան հատակն էիկ սրբում մի պատառ հացի համար եւ հիմա ապէրախտաբար դատում էք եկեղեցին եւ պաշտպանում պետութիւնը:
Պէտք է թքնես եւ ...այն պէտութեան մէջ որ եկեղեցուն իր արաջադիմելու դէմ է կարծում:
Կարծեմ դուք հէչ տեղեկութիւն չունէք պատմութիւնից այն ժամանակ որ Հայաստանը պետականութիւն չուներ ով Հայութեան շունչը եւ ոգին վառ պահեց ժողովրդի մտքիում եւ հոգում եթէ ոչ նոյն կղերականները որ դուք ձեր ուզած ձեւով մեկնաբանում էք նրանց վարքագիծը:
Հենց նոյն եկեղեցականներն են որ երբ մէկը մահանում է անմիջապէս վազում էք նրա մօտ եւ ուզում էք որ թաղի հանգուցեալին,հենց նոյն եկեղեցականներն են որ երբ մէկը ուզում է ամուսնանալ վազում է նրա մօտ եւ խնդրում է որ կատարի կարգը:Եթէ երբեք չլինէին այդ եկեղեցականները որ դուք աղաւաղելով նրանց դիմագիծը ներկաեացրել էք ձեր գրութեան մէջ,հիմա երազում իսկ չէիք տեսնի ազատ եւ անկախ Հայաստանը:Որեմն բերանտ չափի մէջ բացիր որ գոնէմի քիչ քաղաքավարի երեւաս:

«Արհամարհական է իրանահայության համար, երբ մեր համայնքին իրանի պետական իշխանությունների մոտ ներկայացնում է մի հոգևորական, որը երկրի քաղաքացին չէ, երկրի մշակույթին ու լեզվին անծանոթ է»Սիրելի Արարատ ձեր բերծ պատրւակը մի քիչ անհարմար է որովհետեւ եթէ Ս.Էջմիածնից էլ միաբան բերեն նոյնն է ինչ հիմա դէռ ասեմ հիմա աւելի լաւ է վիճակը քանի որ Սրբազանը արաբերեն գիտէ բայց նրանք դա էլ չը գիտեն:
Երկրորդ ոչ Իրանահայ եւ ոչ էլ ոչ մի երկրի Հայերը եւ նոյնիսկ օտար կրօնական փոքրամասնութիւնները առանց առաջնորդի եւ ազգային ղեկաւարութեան չէն կարող գոյատեւէն,քանի որ հիմա քարէ դարի մէջ չենք ապրում որ ով ինչպէս ուզի ապրի,այլ ղեկաւարութիւն եւ համայնքին պետական կենտրոններին ներկայացնելու ներկայացուցիչներ են պետք թէ կրօնական եւ թէ աշխարական:
Խնդրում եմ նման բաներ մի գրեք քանի որ կարէլի է ուրիշ համայնքներից այցելեն եւ կարդան այս կայքեջի էջերը,եւ մեզ ինքնագլուխ համայնք համարեն որը մեզ համար պատիւ չի բերի:
Շնորհակալութիւն

Հարգելի mi vomn,
Որ թքած ունեք դաշնակցության վրա, դա արդեն մեկ քայլ դեպի առաջ է: Որ ամիսներ շարունակ ապրել եք Անթիլիասում ,այդ երևում է արևմտահայրենի այն բառերից ու դարձվացքներից, որ դուք օգտագործում եք արևելահայրեն գրելու ժամանակ: Կարող եք լիովին գրել արևմտհայրեն լեզվով , եթե ավելի լավ եք տիրապետում: Դուրյանի, Վարուժանի, Սիամանթոյի... լեզուն գեղեցիկ է:

Դուք գրում եք.
«շուրջ 11 ամիս անմիջական կապի մէջ եմ եղել Անթիլիասի հետ ... եւ ի հարկին Վեհափառը հաւաքների եւ ժողովների մէջ խիստ հանդիմանել է դաշնակցութիւնը եւ քննադատել նրանց...»:
Ցանկանում եմ հավատալ Ձեր անկեղծությանը, բաց հիշեցի պարսկական մի ասացվացք , որն ասում է.- «Բէ ղասամե հազրաթե Աբբաս բավար քոնիմ յա բէ դոմը խորուս» (հուսամ պարսկերեն լեզվին տիրապետում եք):

Ընդամենը մի քանի ամիս առաջ դաշնակցության բյուրոյի ներկայացուցիչ Հրանտ Մարգարյանը (հայտնի Հրանդ փեդեգլուխ) Անթիլիասի կաթողիկոս Արամ Ա. Վեհափառի հետ շրջելով պարսից ծովածոցի արաբական երկրներում, դրամ էին հավաքում: Դաշնացական մամուլը հրատարակեց գունավոր պատկերներ և հայտարեց, որ դաշնակ- Անթիլյաս համագործակցությամբ հավաքել են հինգ միլիոն դոլլար: Հանգանակությունը կատարվել է հայ դատի անվան տակ: Թե այդ գումարների քանի տոկոսն է հատկացվում ազգային գործերին, այդ գիտենք բոլորս : Հարգելի պարոն, այստեղ աքլորի պոչը երևում է...

Հ.Գ.
Դուք արևելահայերեն լեզվին լավ չեք տիրապետորմ, այդ իսկ պատճառով էլ ձեր գրությունները կոպիտ են ու վիրավորական: Ուշադիր եղեք, վախեցեք դժողքի կրակից: Քրիստոսը այդպես չի ուսուցանել...

ԻՐԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ, ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ՈՒ ՄՇԱԿՈՒՅԹԱՅԻՆ ԿՅԱՆՔԻ ԱԶԱՏԱԳՐՈՒՄԸ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԳԱՆՊԱՍՏ ԳՈՐԾ Է:

Սիրելի Արարատ՝ես ասեմ որ 100% արեւելահայ եմ եւ Իրանահայ եւ դրա համար պարծենում եմ:Ես ուղղակի իմ գրածներիս մէջ աշխատում եմ (Ղոլոմբէ, սոլոմբէ)բառեր չգրեմ որովհետեւ շատ մեկերն են այցելում եւ կարդում այս կայքեջը եւ ուզում եմ որ կարդալու համար պետք չունենան բառարանի:
Երկրորդ՝այս դաչնակների գրածներին էլ շատ պէտք չէ որ հաւատաք,քանի որ թուղտ է ու թանաք ինչ որ ուզեն այն էլ կը գրեն առանց ամաչելու միայն թէ իրենց շահերին հասնեն:
Եթէ հնարաւորութիւն ունէնաք կարդալու«Հասկ» ամսագիրը կը համոզւէք իմ ասածներին:
Եթէ դաշնակներին մնայ կասեն «Մեղայ Աստուծոյ» Աստւած էլ դաշնակցական է,եւ հովանաւորւում է դաշնակցութեան կողմից,այս մէկը արդեն իսկ դուք կարծեմ թէ վկաեք,եւ համաձայնեք ինձ:Ինչպէս սկզբում ասացի ես արեւէլահայ եմ եւ շատ լաւ եմ տիրապետում արեւելահայերենին ու ինչ ասում գիտակցաբար եմ ասում եւ սխալ չեմ տեսնում իմ ասածների մէջ,եւ չէմ կարծում դժոխքի արժանի բաներ ասած լինեմ:
Ես էլ մի պարսկերեն ասածւածք յիշեցի որ շատ տեղին է ասել
ասում է թէ«Թորք ագար լողման բովադ բազ համ քէլասէ աւալ աստ»այսքան ասածներից յետոյ դուք նորից ձեր ասած ուղղութեամբ էք քայլում:
Քայլիր բարեկամ տեսնենք վերջը որտեղ կը հասնես:

Հարգելի mi vomn,
Մի հին գիտություն կա, որ կոչվումէ «տրամաբանություն» Logic, from the Greek λογικός (logikos)[1] is the study of reasoning.[2] Logic is used in most intellectual activity, but is studied primarily in the disciplines of philosophy, mathematics, and computer science.
Ինչպես երևում է դուք ծանոթ չեք այդ գիտությանը, այդ իսկ պատճառով Ձեզ հետ տրամաբանական քննարկում ու խոսակցություն չի ստացվում:
Կրկնում եմ.
Արհամարհական է իրանահայության համար, երբ մեր համայնքին իրանի պետական իշխանությունների մոտ ներկայացնում է մի հոգևորական, որը երկրի քաղաքացին չէ, երկրի մշակույթին ու լեզվին անծանոթ է (*):
(* )Տէր Սեպուհ Արքեպիսկոպոս Սարգսեանը «Յոյս» թերթին այսպես է պատասխանում.
«Որպէս վերջին հարց, հետաքրքիր կը լինի իմանալ արդեօք պարսկերէն սովորե՞լ էք։
- Այնքանով, որ կրնամ քիչ մը հասկնալ ու հասկըցւիլ։ Ես լաւ արաբերէն գիտեմ, քրդերէն գիտեմ, եւ դրանք, եւ ինչու չէ նաեւ հէնց հայերէնի բառապաշարը, օգնում են պարսկերէնի խօսակցութեան մեծ մասը հասկնալ։»
Սրբազանի քրդերեն և արաբերեն լեզուների իմացությունը կարող է օգտակար լինել Քրդստանում ու արաբական երկրներում, Իրանի պաշտոնական լեզուն պարսկերեն լեզուն է: «Քիչ մը հասկանալով» բան չի ստացվի: Այսպիսի անլուրջ մոտեցումը քաղաքակիրթ մոտեցում չէ իրանահայ համայնքին:

• Իրանահայությունն ունի բավարար մտավոր, աշխարհիկ ու կրոնական գիտակ անհատներ իր հասարակական ու կրոնական կյանքը տնօրինելու համար:
Ուշադիր կարդացեք,
• Իրանի հայության եկեղեցական թեմերի վերամիացումը մայր աթոռին չի նշանակում Անթիլիասի ներկայացուցիչը փոխարինրլ Ս. Էջմիածնի ներկայացուցիչով: Իրանահայությունը դրսի միջամտությունների կարիքը չունի :

• Ազգային, կրոնական կյանքը, քաղաքական դաշտ չէ դաշնակցության համար: Դաշնակցությունը թող երկրում գրանցվի որպես քաղաքական կազմակերպություն ու աշխատի ըստ իր կանոնագրության:

Իսկապէս որ տրամաբանօրեն չիէլնոէմ ձեր հետ խօսել այլեւս ես ձեր հետ չեմ խօսալու,եւ չէմ էլ պատասխանելու,ինչ ասում ենք դուք ձեր իմացածն էք կատարում այս հարցում մինչեւ դէմ դիմաց չգանք չենք կարող իրար հասկանալ:ԲԱյց լաւ իմացեք ամէն մի թեմ ղեկաւար կուզի,եւ հիմա ներկայիս մեր մտաւորականները եւ բանիմացները տարբեր կերպերով ծառայում են մեր թեմին ես չեմ ընկալում ձեր «Իրանահայությունը դրսի միջամտությունների կարիքը չունի » ասածը,հիման էլ բոլոր մեր թեմի մարմինները կառաւարւում են մեր տեղացի հայրենակիցների միջոցով,նախ իմացեք ինչեք ուզում եւ յետոյ ձեր ուզածը հրապարակաւ հայտարարեք սիրելի Արարատ:
Ձեզ հաջողութիւն:

Sireli MiVomn
Iskapes kezes hognatsnoom vor mtatsoomes karoghes ban pokhel.
Yerek hoki nstats en oo hamayn hayootian hamar haytararootyoonen anoom. Doo inchoo es havatoom oo pataskhanoom?
Zhamet mi kortsroo srants pataskhanelov. sa Azniv khagh che. nooyn mate tas anoonov kez pataskhanoome. Nrank ho chen oozoom tramabanootyoon oo khosk lsen, oozoomen kez nman martkants khoski kashelov ays siti hamar credit shahen.

Հարգելի mi vomn, (այլկերպ դիմել չեմ կարող, իմ դաստիարակությունը թույլ չիտալիս):
Համացանցի մեջ անձնական հարցեր չունենք, այլ ընդհանուր խնդիրներ ենք քննարկում... Ցավոք այս պարզ բանը Ձեզ հասանելի չեղավ: Այս ընթացքում ի ցույց դրեցիք Ձեր դաշնակցական – անթիլիասական նեղմիտ ու խավարամոլ դաստիարակությունը: Տեսեք ինչ եք գրում.

«Մետաքսէ՝ձեր նմաները ոչ արժանի են հայ եւ ոչ էլ Քրիստոնեայ կոչւելու,մէկը որ այդպէս խօսի Եկեղեցու այսինքն Քրիստոսի մարմնի մասին դժոխքի կրակին է արժանի... »

(Մետաքսեն եթե ցանկանա, անշուշտ կպատասխանի):

Ես ցանկանում եմ վերլուծել Ձեր դաշնակ- Անթիլիաս դաստիարակությունը՝ շաղախված միջնադարյան ինկվիզատորների հոգեբանությամբ: Այս Ձեր կեցվացքը տասնամյակներ շարունակ գործադրվող մտածելակերպ է իրանհայ միջավայրում: « Ով դաշնացական չէ, հայ չէ, ով մեզ հետ չէ, քրիստոնյա չէ»: Տեսեք Ձեր դաշնակ- Անթիլիաս դաստերակության խավարամոլության ու ցինիկության աստիճանը: Դուք Մետաքսէին ու նրա նմաան մտածողներին մեղադրում եք ոչ հայ և ոչ քրիստոնյա լինելու մեջ և անմիջապես էլ դատ ու դատաստան եք անում ու դատապարտում եք ամենածանրագույն պատժին՝ արժանացնում եք դժողքի կրակին: Միջնադարյան խավարամոլ ինկվիզատորները այսպիսի քարացած մտքերով ու դաժանությամբ խարույկի վրա վառեցին մարդկության լավագույն մտածողներին ու գիտնականներին: Դուք ու ձեզ նման դաստիարակություն ունեցող մարդիկ վտանգավոր եք ցանկացած ազգի ու կրոնի համար:

Թող ընթերցողները դատեն...

Ով անմիտ Արարատ՝որ կարդում ես բայց վերլուծելու կարողութիւն չունէս,այս գրութիւնը իմ վերջին գրութիւնն է,եւ ես յետեւելով LIMES-ի առաջարկին այլեւս չէմ գրելու եւ ձեզ նման անմիտների պատասխանը չէմ տալու քանի որ շատ անտրամաբանօրէն էք մոտենում հարցերին:
Եթէ աչքերտ չորս բացես եւ ուշադիր կարդաս կտեսնես որ ես երբեք չէմ գրէլ եթէ դաշնակ չէս արժանի չէս հայ եւ Քրիստոնեա կոչւելու,այլ գրել եմ ով որ եկեղեցու մասին որ Քրիստոսի խորհրդանշական մարմինն է նման ձեւով արտայայտւի արժանի է դժողքի կրակին լաւ կարդա յետոյ պատասխանի:
Ես մէկ բան էլ պէտք է ասեմ ՈՎ ԱՐԹԻՆ ԵՒ ՎԱՐԴԱՆ ԲԱՒԱԿԱՆ Է ԱՒԵԼ ՊԱԿԱՍ ԽՕՍՔԵՐՈՎ, ՈՒՐԻՇ ԱՆՈՒՆՆԵՐՈՎ ՆԵՐԿԱԵԱՆԱՔ ԵՒ ԽՕՍԷՔ, ԲԱՒԱԿԱՆ Է ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՄԻՏՔԸ ՊՂՏՈՐԷՔ:
Վերջում շնորհակալութիւն եմ յայտնում սիրելի LIMES-ին,իր ցոյց տւած ուղղութեան համար:
Դէ Արարատ գնա եւ քո անգիտութեան մէջ մնա ու ապրի քո երեւակայութեան մէջ, թող Աստւած մտածելու եւ դատելու կարողութիւն տա քեզ:

Երբ ենք սովորելու իրար չվիրավորելով տեսակետ հայտնել ու հարգել միմյանց տեսակետները։
Իսկապես վիրավորանքը համարում եք ճիշտ դաստիերակության արդյունք։

Հարգելի Յակոբ,
Դուք իրավացի եք: Այսօր Ազգի առաջ այլ ծանր հարցեր են ծանրացած: Բայց ասացեք խնդրեմ երբ է գալու այս կարգի հարցերի քննարկման ու լուծում գտնելու ժամանակը: Տասնամյակներ շարունակ Դաշնակ- Անթիլիաս միասնությունը բոլոր հնարավոր միջոցներով ճնշում են գործադրում իրանահայության ազգային- մշակութային կյանքի վրա, այն իրենց նպատակներին ծառայեցնելու համար: Ո՞վ է տեսել, որ մի համայքի ներկայացուցիչ տվյալ երկրի լեզուն չիմանա...

Իրանահայությունը ունի բոլոր կարգի մտավոր, գիտական ու հոգևոր պաշարները իր 400- ամյա համայնքը ղեկավարելու համար: Դաշնակ- Անթիլիաս միջամտությունը իրանահայ ազգային կյանքի գործերին, վիրավորական, անօրինական ու անընդունելի է:

իմ «Մետաքսէ on 04 March, 2010 11:40:02 » քոմենթի մեջ ակնարկել եմ մեր եկեղեցու և հայ կղերականների պատմութեան էջերից միայն շատ դառը ու փոքր հատւածներ, որոնց բոլորի համար էլ գոյութիւն ունեն ստոյգ փաստեր: Բարեբախտաբար mi vomn-ը ծանոթ չէ մեր պատմութեանը, եթե ծանոթ լիներ չեմ կասկածում Լենգ Թէմուրի ու Չնգիզխանի նման այրել կտար մեր չքնաղ գրականութիւնը: Սիրելի mi vomn-ը իմ հղումը կարդալուց հետո աչքերդ փակել բերանտ բացել ինչ ուզել գրել ու ...: Դուք եթէ իմ ասածների հակառակ փաստարկներ ունեք ներկայացրեք, ապացուցեք որ Կիլիկիոյ կաթողիկոսության օրենսգիրքը թուրք սուլթանի նվիրած «ազգային սահմանադրութիւնը չէ : Դուք և ձեր նման մտածողները հանուն կրոնի կծախեք պետութիւնն ու հայրենիքը: Դուք չգիտեք որ նախ պետք է լինի ազգը իր հզոր պետականութեամբ որպեզի դաւանի կրոնին: Ուրեմն հայութեան համար առաջնահերթը պետականութիւնն է, թե չէ աշխարհում կան մի քանի միլիարդ քրիստոնեաններ:

Dear Armenian friends
Lets united not divided, I don’t care what political party you belong or which GATOGHGOS you like.
Do not forget that Genocide survivors saved by ARF and Kiligian Catoligos.
And then was your turn to be saved on 1956 Iranahay by ZAREH Garoghigos,
I think mi vomn she did explain it very well by detail but same of you are not looking at the picture the way you should.
It looks like you all like Armenians and Armenia but you can’t stand echother.
Look what happening between Diaspora and Armenia anther Republicans party, same as Communist regime { let me gate rich I don’t care what happen next }
Mr. Hrach Mirzakanian you are doing grate job by circulating wrong information to your fallow Armenian.
I am sorry that I had to read your trash

KB gna hayern sovori heto ari haykakan hartzerov zbaghvir. Du hayeren chgites inch imatzar vor mirzakhaniane wrong information e talis. Dashnaknere erid turkeri het hamagortsaktzelov , turkakan mejlisum 20 erespokhan oonein. Dashnaknere meghavoren TZEGHASPANOOTIAN HAMAR EV PETKE NEREGHOOTUN KHNDREN HAY DJOHGOVRDITZ>

Dear Mr. Arsen
Thank you for your comment, it’s look like you are very educated and intelligent person because you are writing Armenian in foreign alphabet, and also you know about me a lot that I am not educated like you, to writ Armenian with Latin comment like [TURKS]
I promised my self not to read new from this webside but I whodunit resist my self to see your comment, Thank you for your devise I have to go and learn Armenian with Turkish alphabet

Dear KB,
Why You get angry, this is a site where You can get some information and ideas that You never will found it in other site, especially if You are sworronded with members of Dashnak. party. I suggest U to go throgh many web sites and different magazine, in such a way your mind will be more clear about Armenian present and past events.
Հարգելի ընկեր աշխատիր համբերությամբ լսել ուրիշներին ու քո կարծիքներն հիմնես ոչ թե միայն մի նեղ շրջանակների մարդկանց ասածի վրա, այլ տարբեր մտածելակերպ ունեցող մարդկանց մտքերի հիման վրա։ Հույսով եմ սիրելի ԿԲ, այդքան շուտ չբորբոքվես ու չհրաժարվես ուրիշների մտքերը լսելուց, եթե դա քեզ օգուտ չբերի վնաս չի բերելու։

Thank you dear Mariam.
I am not angry or made but I don’t like to argue with people how has limited version of thinking I do respect everyone opinions as long as they do the same with out insolating one other.
I am retired US Army and my way to educate my self-al day on my P/C all around wold with Armenians news by TV Radio and Magazines.
I had herd lots of comment like this one, especially from people how thy call them self better then others.
Any way thank you again I had binge reading lots of about our past and for more I did fight in LERNAIN ARSAGH in 1990-93

Սիրելի k.B
Խնդրուն եմ բացադրեք Հրաչ Միրզախանեանի հոդվածի մեջ որն է wrong information որ դուք այն անւանում էք trash

Dear Medaksa.
I don’t have to repaid my self if you can’t gate what Mi Vomes explanation you will not going to realize the true story of past so my devise to you is to lesion and believe what ever make you compatible dear may be Hrach Merzakanian and DOVOUT OGHLY GUIL AND ERDOGHAN are related.

DEAR Friends.
Let’s celebrate to day Mach 15 of 89th anniversary of Soghmon Tehlilians Victory killing Armenians genocide organizer and butcher Talat Pasha in Berlin by Fedayi Hiro of Armenians.
God bells Armenia and Armenians Fidais

Սիրելի KB
Ըստ երևոյթի դուք էլ տրամաբանված ասելիք չունեք, երբ հենվում ու հաստատում էք չհաջողած տերտերացու mi vomn-ի չհիմնաւորւած գրածների հետ, որը ոչ կրօնից ու եկեղեցու պատմութիւնից տեղեկութիւն ունի ոչ ազգից ու հայոց պատմութիւնից, նա եթէ ասելիք ունենար կշարունակէր երկխօսութիւնը, նա իմ հարցերը թողել է անպատասխան :Նրա պահւածքը արժանացաւ (Իրանահայեր Լրատու ցանց)-ի պատասխանատուների նկատողութեանը, երբ գրեցին Իսկապես վիրավորանքը համարում եք ճիշտ դաստիերակության արդյունք, և նրանից հետո նա լռեց: Ձեր և mi vomn-ի ու Ռշտունու և ..... գաղաբարական նախնիները պառակտեցին ազգն ու եկեղեցին,(ըստ փաստացի տւեալների) Հայաստանի ու Ս. Էջմիածնի դեմ համագործակցեցին ֆաշիզմի ու Ամերիկայի ու .... հետ(դարձեալ գոյութիւն ունեն փաստեր և ձեր նախնիների խօստուանութիւնները), հիմա էլ դուք նրանց հետևորտները այս կայքեջում շրջպար էք բռնել ու անտեսելով բոլոր հիմնավորւած փաստարկները , զբաղւում էք ամբոխւարութեամբ ու զրպարտանքով:

Dear Armenian Friends.
As I sided before I am sorry that I went to this page now this time it last,
Because you look like binge educated by Jehovah wideness school you keep repining same thing that you have been brine washed without understanding the true realty or may be you don’t want to accept it, so bite have it your way like communist propaganda.
P/S you don’t have to unsure it. Good bye and Good luck.

Dear KB,
You again got angry, why You think that all the world are wrong and only You and your type of thinkers are correct, what was Your plane of coming to this site, You were thinking that it may be an opportunity to discorect the people who wants to know the truth. It dost seems your behaviour is the maner of a person who participated in national freedom war. You think yourself when You are alone and You juje and see your manner, it is not late even for you to come in the line of people and not to be near a narrow party like Dashnakcition. I hope all the best, we should be together and never try get away of each other.

Parev Harkili Haga tashnagner.
Shad bidinerk ins yeta chi vijim as hasi shourch KB niman tashnaki chi kosir ayl gae korsi. Asoumen vor miain bdghdou zarin gae kargosan.
Garzoum em vor touk ale TURKARI bes ouranoum yik iraganoutioni, vor asoumian ta ari nsdink yev badmapaneri hed voroshink tea Haygagan mes yeghirnin badaher ta voch.
Maez hamar gasgas chiga iraganoutian meach, pays yev ainbes Turkari poshi yain tapoum ashkari achkaroun.
Yev nounal touk.
Inch vor im poker ghelkov hasgasa haga tashnak karoztion a.
Shad ouragh em vor hedakekrvaz yak tashnaknerov.
gadsie Hayastan yev Hayoution klghvorouitian yarak gousagsoutian vor amin knov bahisin yev bashdbanisin SPOURKI Hayeroun.

Siti terer, herika tarber anoonenerov bazar anek. Amota, mart elek

Sireli Miran ! Yentadrenk du jisht es kez inchna xangarum vor es syte chmtnes ?

Miran, irok jishtes asoom? khaghoomen entertsoghneri vstahootian het?

Ինչու են որոշները աշխատում լռեցնել ժողովրդին, ինչու են պիտակաւորում այս կայքեջի պատասխանատուներին: Ստեղծէել է հնարաւորութիւն և արտահայտւում են մարդիք, եթէ սխալ են ասում, ով էլ որ ասողը լինի, ուղղեք նրանց, եթէ կարող էք,:Առաջարկում եմ ընթերցեք վերի 92- պատգամները, հակառակորդներից և ոչ մէկը չի կարողացել ժխտել բուն հոդւածում արծարծւած խնդիրները : Դաւադրութեամբ ու Հայաստանի թշնամիների օգնութեամբ պառակտել են եկեղեցին ազգն ու ժողովուրդը, և այժմ որ բացահայտւում են դրանք աշխատում են թոյլ չտալ, ժողովրդին անւանելով թուրքեր, եհուաներ և ...:Չէք ցանկանում մի ընթերցեք, դէմ էք՝ տրամաբանորեն ասէք ձեր տեսակետը, հակառակ փաստեր ունեք ներկաեացրեք :
Մի հետադրքիր հարց կա, որը արժանի է ուշադրութեան: 400-ամեա Նոր Ջուղաի թեմի եկեղեցիներում Ս. Պատարագի մատուցման ժամանակ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեանը Ամենայն Հայոց չեն անւանում բայց Թեհրանի թեմի եկեղեցիներում Ամենայն Հայոց են անւանում, որտեղից է գալիս այս տարբերութիւնը, մի թէ երկու թեմերն էլ ենթակա չեն նոյն կաթողիկոսութեանը և կաթողիկոսին որը Թեհրանում Ամենայն Հայոց է ՆորՋուղաում չի

Սիրելի Դաշնակ,
Նախ լավ կլիներ քո կուսակցության անունը քեզ վրա չկրեիր, որպեսի չհեղինակազրկես քո սիրելի կուսակցությանը։ Մի հարցիս պատասխանիր՝ նախքան դաշմակցության ի հայտ գալն ով էր պաշտպանում սփյուռքահայությանը հատկապես իրանահայությանը, արդյոք չես զգում որ տառապում եք կուսակցականամոլությամբ և այդպիսով վնասում եք նախ Ձեր կուսակցությանն ու հետո հայ ժողովրդին, որովհետև դուք էլ մի մասնիկն եք այս ժողովրդից, բայց ոչ թե միակ փրկարարն ու պաշտպանը։

Voch me dashnaktsakan ien "Dashnak" chi kochoom. Gnatsek tsez sevatsrek.

Voch me dashnaktsakan iren "Dashnak" chi kochoom. Gnatsek tsez sevatsrek.

Mi Vomn եւ համախոհներ,խորհուրդ կտամ հիստերիայի մեջ ընկնելու փոխարեն,նեղություն քաշեք եւ մի անգամ էլ ուշադիր եւ առանց նախապաշարումների կարդաք թե Թեհրանի թեմի առաջնորդի եւ թե Հրաչ Միրզախանյանի հոդվածները եւ խոսեք դրանցում արծարծված խնդիրների մասին,եւ ոչ թե նյոթից շեղվելով դինեք ամբոխավարության:

Ejmin avel pakas dors es talis

Harkili Baron Hrach Mirzakanyan.
Sarr kraz hodvazi shad hedakrkragan yev tasdiaragchagan ere inz hamar artiok inch ere badjari gam ariti, ays hotvazi kralout, anshoushd badjar mi bedk a ellar.
Yes all im garkis hedakrkirvaz em ays harsov pays voch sarr niman manramasin tvaganerov.
Verchin ankam hantiboum ounesa Harkali Bdvarjan Arachnort Vacha Hovssapyanin Californiai Pasadena Kaghaki yev harzouzi ays harzi shourch darpar zivov yev avalin Haminavaroutioni yev haga Asdouz gazmagirbouyiouni vor harach yigaz air 1925 iver Stlaini orov Hayastani anor tam miz baikar mighaz air payz disnalov Gighraganeroun charcharank yev ardaksvili joghvourti sarsapi madnvaz elalov andarpair mnazirin, ayo Stalinin mahen verch poghvaz air harzi pays tair vaghgar joghvourtin mach yev avelsous vor inki Sourp Echmiasno Arachnort illalov ousanaz yev tasdiaraghvaz air Kiliko tami gronavor hmlisarani ayt orarou baimaneroun, isg Lbanani nerkin ghnkaroum 1956 yev 1958 odar ghmpagneri badjar tarsan Hay Gouagsaganer irar ingan yev ays popoghoutouni harchasav,
Isg ayn yev ail spourki anojantag tameri vorbasi chi gorsivin timasin Kiliko tamin havnek ta voch ays a gasoutouni, yev nishas ta ayo Tashnagneri tigounk ganknaz yen Kilikio tamin anor hamar aveli joghvoutaganoutioun ounin yev Yghaghsiner isg mank miasin lave ghi korsank avelsous vor Hayasdani Angaghoutianin mi kich arach mianalou korzi isgisank pays badjar yghav Hayasdani Angaghoutouni yev Vihpar Vaskinin vghchnoumi.
Im gazikov ays or voiave badjar chiga hamozelou Irani joghvouti vor yet tabi Echmiazni tamin gabvi Shahn al meriri Hamaynavoroutoun al SADGARE

Sireli Garnik
Tvoome do arevmta hay es che? inchpeses parskastanits patkam toghnoom?

Sileli Nimo.
Internati michosav ashkari pokrasil yea yev yes inchbas ourishnar garoghasil eam polor news neri haghortel internati michosav inch darperoutioun ouni arevela hay gam arevimda hay, yata garsoum yais vor yes bedk cha masnasim shad bidi nerak ins yat gousak eay vor eid kashim im masnaksoutiouns yeghil em ashghrki polor yergineri yev hedakrkrvas em polor hayoutian harserov .harkanknerov garnig

1-Սեպուհ Արք.Սարգսյանը հաստատում է,որ իրանահայ թեմերի բաժանումը Ս.Էջմիածնից կատարվել է օտարների կամքով,եւ դրանց վերադարձն էլ «մեզմե կախում չունի:»
ՀԱՐՑ.Էդ ինչպես է,որ ոմանք պարտադրանքը համարում են ազատ ընտրություն եւ բողազ են ճղում այն պաշտպանելու համար:
Ձ-Հրաչ Միրզախանյանը ապացուցում է,որ դա կատարվել է դաշնակների եւ օտար ուժերի , այսինքն CIA SAVAK համագործակցությամբ,առանց իրանահայության կամքն ու ցանկությունը հարցնելու:Մենք դրան ասում ենք ԲՌՆԱԳՐԱՎՈՒՄ,որ ավազակության մի տեսակն է:
ՀԱՐՑ.Դուք ի՞նչ անուն եք տալիս դրան:
Յ-Mi Womn(հարգելիս,ոմն գրաբարում հենց նշանակում է մեկը ,մի մարդ ,ուրեմն էլ մի անորոշ հոդի կարիք չունի)ասում է ,որ ժամանակին մենք չորս հինգ կաթողիկոս ենք ունեցել,այն էլ միաժամանակ,ուրեմն ոչ մի վատ բան չկա նրանում որ հիմա էլ երկուսն ունենանք:
ՀԱՐՑ.Ձեր կարծիքով դա մեր բարի բախտից է եղել թե՞ չար բախտից ,եւ դա նշանակում է արդյո՞ք,թե մենք ավելի բարեպաշտ քրիստոնյաներ ենք քան միլիարդավոր կաթալիկները,որ միայն մի Պապ ունեն,առանց «ամենայն կաթոլկաց»տիտղոսի:Բանն այն է,որ մենք դարեր շարունակ չենք կարողացել ստեղծել կենտրոնացված պետականություն եւ ունեցել ենք մի քանի սրան նրան ծառայող իշխանիկներ ու սրանց կողքին էլ կաթողիկոսիկներ,ահա սրանք նստել ու որոշել են որ Էժմիածնում նստող կաթողիկոսին կոչեն ամենայն հայոց,բայց իրենք էլ մնան կաթողիկոս:Մենք դրա համար պիտի ողբանք եւ ոչ թե ամեն գնով աշխատենք պատմականորեն ժառանգած մեր դժբախտությունները փառաբանել ու փորձել ամեն գնով դրանք հավերժացնել:
ՀԱՐՑ.Էդ ինչպե՞ս է,որ Իրանի լրատվական միջոցները Արամ կաթողիկոսին հայտարարում են «ամենայն հայոց:»
Էդ ինչպե՞ս է,որ հակառակ Իրան-Հայաստան այսքան սերտ ու բարեկամական հարաբերություններին,եւ ԻԻ Հանրապետոէթյան երկու նախագահների այցելությանը Ս.Էջմիածին,մինչեւ այսօր Մայր աթոռից ոչ ոք չի երեւացել էս կողմերում,էլ չեմ ասում ինչու՞ կաթողիկոսը չի այցելել այս պատմական թեմերին:Եթե թերացողը Էջմիածինն է,ամոթ իրեն,իսկ եթե արգիլողը Անթիլիասն է,առավել եւս:















ձ

Garnig bayts ko IPin vonts vor Iranits elni! Me hat arevmtakay garnik jari oo kimanas vor nrants mot "Garnig" chka.

" Nimo " Բոլորին պարզ է ու IP ների մասին գոնէ դուք որպես օգտագործող տեղեկություն չեք կարող ունենալ, իսկ թէ ինչու եք փոձում այլ կերպ ներկայանաք մեզ համար հասկանալի չէ։
Այս կայքէջը սահմանափակված չէ տեսակետներ հայտնողների համար ուստի փորձեք համակերպվել այդ մտքի հետ։

parzvoom e himnahartze qnnarkeloo mets tzankootun chka. est pastatghteri Antiliase yev dashnaktzutune otar oojeri ognootiamb anoren kerpov bajanel en hay ekeghetzin. Hay djoghovrdi shahere pahanchoom en vorpeszi hay ekeghetzin hamakhmbvi mayer atori shoorj.

Սիրելի Arsen
Հիմնահարցը քննարկւած պրծած է, ոչ ոք չի կարողանում ժխտել բուն հոդւածում մէջ բերած փաստերը, կամ մեջբերել հակառակ փաստեր ու արդարացնել հկեղեցու պառակտումը:Վաղուց ամեն ինչ իր տեղը ընկած կլիներ եթե հաղթեր ԱՐԴԱՐՈՒԹԻՒՆԸ և ոչ թե ՈՒԺԸ , զոռբաութիւնով, այլ պետութիւնների կամքով ու օգնութեամբ անօրինաբար պառակտեցին եկեղեցին, այսօր էլ ուժն ունեն ու շարունակում ու խորացնում են այդ ողբերկական պառակտումը, և կողքին ստից վանկարկում են միութիւն միութիւն: